Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen in Utrecht

Hoe millennials nu al betere politiek bedrijven

Het debat over zijn eigen declaratie van 124 duizend euro was nog geen vijf minuten bezig, of bestuursvoorzitter Anton Pijpers van de Universiteit Utrecht had het hele rijtje crisisjargon al vaardig uit zijn mond laten rollen:

Transparantie. Klip en klaar. Laat er geen misverstand over bestaan. Daar moeten we naar gaan kijken.

Honderdvierentwintigduizend euro aan binnenlandse reiskosten in 2018: dit debat was er gekomen dankzij de inspanningen van Floris Boudens (22) en andere studenten in de universiteitsraad, al keerde Pijpers het idee toen de pers er eenmaal op sprong behendig om. ‘Anton Pijpers wil hier het debat over voeren’, tekende RTV Utrecht op uit de mond van diens woordvoerder.

Bina Chirino (links) en Floris Boudens

Bij woordcombinaties als ‘goed gesprek’ en ‘met elkaar’ altijd even wakker worden en op de regie letten. Voor dit goede gesprek was een uurtje ingepland. Dit op het studentvriendelijke tijdstip van negen uur op woensdagochtend. En ofschoon Pijpers’ declaratie landelijk breed is uitgemeten en er Kamervragen over zijn gesteld, waarna de minister van Onderwijs de onderwijsinspectie heeft gevraagd onderzoek te doen naar de rechtmatigheid en doelmatigheid van bestuurskosten aan de universiteit, leek aan het bekendmaken van locatie en tijdstip zo min mogelijk aandacht besteed.

Pijpers hield de touwtjes bij binnenkomst nog strak in handen. Wilde met een bekende truc (grote problemen altijd z.s.m. in kleine hakken) eerst ‘even aangeven’ dat ze het hier over ‘drie blokjes’ gingen hebben. Eén: ‘Transparantie’. Twee: ‘Hoge kosten’. Drie: ‘Democratische cultuur’: de studenten zou daar te verstaan worden gegeven dat het dus niet de bedoeling is dat leden van de universiteitsraad in de toekomst naar de pers gaan lopen (‘democratie’ zonder media: superhandig).

Floris Boudens is als student geschiedenis begonnen in het slechtst mogelijke jaar 2015, toen de studiefinanciering werd afgeschaft, het leenstelsel inging en je nog wel de volle mep betaalde aan collegegeld. Als ik na het debat napraat met hem en de kalme voorzitter van de studenten in de universiteitsraad, Bina Chirino (25), vraag ik hoeveel studieschuld ze zelf intussen hebben.

‘We durven niet meer te kijken’, zegt Bina.

Floris: ‘Duo-zaken doe je met je ogen dicht’.

Duo: de instantie die de studieleningen bijhoudt. Bina schaamt zich voor haar studieschuld, al weet ze dat ze er niets aan kan doen. ‘Maar bij iedere uitgave voel ik me schuldig.’

De verklaring van Pijpers voor zijn torenhoge kosten was daarnaast wel pijnlijk luchtig: hij woont nog in Zutphen (verhuist deze zomer naar Utrecht). Zijn dienstauto met chauffeur was geen geheim, de kosten waren openbaar, hij had er toestemming voor. Dus nou en.

Voor minder dan een kwart van zijn declaratie kun je zelfs in een dure stad als Utrecht een leuk pied-à-terre huren, voor als de trein eens niet rijdt. Pijpers zelf heeft in zijn nieuwjaarstoespraak het openbaar vervoer onmisbaar voor duurzaamheid genoemd. Maar dat gold misschien alleen voor zijn universiteitsmedewerkers, die per maand maximaal 53 euro aan reiskosten mogen declareren.

Bestuursvoorzitter Anton Pijpers

Het had kortom allemaal erg treurigmakend kunnen zijn, maar dat werd het niet. De studenten wonnen het debat: het driekoppig college van bestuur beloofde dit jaar als geheel niet meer dan 100 duizend euro te declareren aan reiskosten – waarmee deze studenten maar liefst 80 duizend euro voor betere uitgaven hebben terugverdiend. Volgend jaar komen er, in overleg met de raad van toezicht, betere ‘reiskostenscenario’s’.

Maar belangrijker: hoe de studenten hier lieten zien hoe mooi en goed slimme politiek óók kan zijn. Bina, zelf het type ‘van het open gesprek’, vertelde hoe de concurrerende studentenpartijen in de raad onder haar leiding tevoren gezamenlijk hun strategie bepaalden: ‘Wij bespreken sowieso altijd eerst op welke punten we het eens zijn. En dan proberen we samen op te trekken, want daar heb je veel meer aan.’ Zo gaven ze niet eigen aanjager Floris maar een student van een concurrerende partij in dit debat de glansrol: derdejaars bestuurs- en organisatiewetenschap in pak en das Sebastian Wijnands (20) uit Berkel-Enschot. Sebastian stelde namens allen de vragen aan Pijpers, verklaarde Bina, ‘omdat Sebastian goed is in deze manier van debatteren’. Zeg dat wel. Feitelijk, extreem beleefd, met zachte stem maar zonder loslaten. Pijpers kon zijn irritatie nauwelijks verbloemen – wat duidelijk niet in het draaiboek stond.

Sebastian Wijnands

Landelijke, voor volwassen doorgaande lijsttrekkers verkenden deze week nieuwe ranzige dieptepunten van het populisme. En de veelgeplaagde millennials leefden hier intussen even voor hoe het beter kan. Dat bood toch troost. Ik kan niet wachten tot ze het voor het zeggen krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden