Column Erdal Balci

Hoe is het mogelijk om in deze tijden van de afbraak van voetbal niet van Ajax te houden?

Rijke mannen hebben het voetbal al een tijd in hun bezit. Ze gaan met clubs en spelers om zoals andere rijke mannen met hun racepaarden omgaan. Hun grootste stal is de Champions League, waar de aanwezigheid van de minder kapitaalkrachtige clubs maar tot de wintermaanden wordt geduld. Maar dit jaar stak Ajax een spaak in het wiel van de kar die de duurste paarden vervoerde. Ajax zal bestraft worden voor die rebellie, we hebben nog een paar wedstrijden om te genieten.

Na een kwart eeuw is Ajax terug aan de top en de manier waarop ze dat hebben gedaan, doet me denken aan een verhaal van de Braziliaanse schrijver Domingos Pellegrini. In dat verhaal loopt de aan alcohol verslaafde en verouderde Mané Garrincha doelloos in de straten. De legendarische rechtsbuiten van het Braziliaanse elftal van weleer wordt op een dag door voetballende jongemannen herkend. Ze halen Garrincha over om mee te doen.

Garrincha blijkt het spel niet verleerd te zijn. Hij dolt de jonge tegenstanders tot ze er duizelig van worden, geeft de ene na de andere prachtige pass op de spitsen en schittert net zo mooi zoals hij op het WK van 1962 ook deed. Maar zijn recital wordt abrupt ten einde gebracht door een van de gozers die de schoonheid van het spel van de oude man als een belediging voor de groep beschouwt en Garrincha tegen de grond schopt. Garrincha, de ster die met een korter been is geboren, staat met moeite op, keert iedereen de rug toe, steekt zijn voeten van onschatbare waarde weer in de versleten slippers, vertrekt en weet dat hij de laatste wedstrijd van zijn leven heeft gespeeld.

De schoonheid van voetbal is het talent van Garrincha. Maar nog schoner is het spel wanneer het uitzonderlijke talent de krachten bundelt met de middelmaat om hem heen. Garrincha’s spel is pas compleet als hij in het Braziliaanse elftal en in die wedstrijd op straat bijgestaan wordt door een houterige spits die de voorzetten van de legende inkopt. De zwoegende medespelers van Garrincha zijn er om ons het gevoel te geven dat met hard werken iedereen met Garrincha in hetzelfde team kan belanden.

Het EK in 1988 was onvergetelijk, niet alleen omdat Marco van Basten zo majestueus goed was, maar ook omdat de hele ploeg zich de longen uit het lijf liep om de ouderdom van Arnold Mühren te compenseren. Oranje zag de kwetsbaarheid van Mühren met veel liefde door de vingers, het grote publiek deed dat eveneens. Die collectieve liefde werd uiteindelijk beloond met een fenomenale bal van de ‘ouwe’ op Van Basten. Met die goal tegen de Sovjet-Unie werd historie geschreven, niet alleen omdat die zo mooi was, maar vooral om het feit dat we met zijn allen er in waren geslaagd om niet alleen van de genialiteit van Van Basten te houden maar ook van de gammele benen van Arnold Mühren.

De vermogende ‘paardenhouders’, die al een paar decennia het voetbal onder hun hegemonie hebben, hebben de Mührens uit de velden verbannen. Bij de grote clubs die ze in handen kregen, hebben ze voor iedere positie minstens twee geweldenaren aangetrokken. In de hele wereld worden die spelers gescreend en gevonden. Ze belanden in teams zonder een verhaal, want er is geen tijd voor het laten ontstaan van een verhaal. In talloze wedstrijden strijden ze als de beste racepaarden van de meest vermogende mannen tegen elkaar.

Voor het eerst sinds vele jaren lukt het Ajax als enige club om dit regime te ontregelen. Hun rebellie zit hem niet alleen in het vinden van uitzonderlijke talenten, maar vooral in het combineren van dat talent met subtoppers als Lasse Schöne en Joël Veltman. De traagheid van Schöne is die van de man op straat. Noch Schöne noch die man op straat zouden op een training van Real Madrid mogen verschijnen. Maar bij Ajax is de Deen onderdeel van de ploeg die Real Madrid en Juventus heeft gesloopt. Lasse doet waar hij goed in is. En in dingen waar hij moeite mee heeft wordt hij geholpen door anderen. Zoals in het echte leven, zeg maar.

Hoe is het dan mogelijk om in deze tijden van de afbraak van voetbal niet van Ajax te houden? Vaders en moeders hebben tenslotte ook het grootste zwak voor het kind met het mankement. Wees daarom zuinig op dit voetbaljaar. Want, zoals Garrincha uit het spel werd geschopt bij zijn allerlaatste wedstrijd, zo zijn harteloze mannen met veel geld in zak in de weer om de ploeg kapot te kopen. Mis geen minuut van Ajax dit jaar. Misschien is 2019 het laatste jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.