VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Noordhorn

Hoe het Fonds Podiumkunsten zanger Meindert Talma afserveert

De afwijzing door het Fonds Podiumkunsten van de subsidieaanvraag van ‘Nederlands onbekendste popster’ Meindert Talma klinkt als een oud liedje van Meindert Talma.

Het Fonds beoordeelt zijn artistieke kwaliteit als ‘zwak’ en is ook niet te spreken ‘over de kwaliteiten van Talma als zanger en componist’.

Dan dat liedje, Zanger: ‘Je kunt echt niet zingen, Meindert jongen. Het deed pijn aan mijn oren toen jij had gezongen’.

Zelfspot was altijd het handelsmerk van Meindert Talma (51), luister ook maar naar zijn nummer Klungel Van De Jungle.  Maar er zijn grenzen.

Het advies gaat gortdroog door. Meindert Talma ‘getuigt van weinig zeggingskracht’, wel ja. En De Domela Passie, zijn muziekvoorstelling over het leven van de Friese predikant en socialist Ferdinand Domela Nieuwenhuis,  ruimschoots gesubsidieerd en juichend ontvangen door alle regionale en landelijke recensenten, heet opeens ‘nauwelijks gelaagd of dynamisch’ en ‘niet bijzonder aansprekend’.

Meindert Talma thuis in Noordhorn.Beeld Margriet Oostveen

Meindert Talma was verbaasd ‘en ook wel boos’, zegt hij thuis, een herenboerderij in het Groningse Noordhorn. Zijn dochters van elf en veertien zijn net weer naar zijn ex-vriendin in Zuidhorn vertrokken, de boerderij hangt vol met hun getekende portretjes van ‘DE BESTE VADER OOIT’, met hartjes.

De schrijver en muzikant uit de Friese Wouden, vereerd met een Belgische fanclub en geliefd bij een overzichtelijk maar trouw publiek van standvastige noorderlingen, andere Nederlanders, poprecensenten en schrijvers, vroeg daar al zeven keer eerder subsidie aan. Alle zeven keer was het oordeel over zijn artistieke kwaliteiten goed. Niet altijd was er genoeg geld om te verdelen, maar toch werden vier keer substantiële bedragen aan Meindert Talma uitgekeerd.

Dus wat is hier opeens aan de hand? Dit horror-coronajaar voor de podiumkunsten lijkt het haast alsof het Fonds de tijd ook rijp achtte om hier en daar een reputatie hard aan te pakken. Misschien om het nieuwe diversiteitsbeleid daar een extra zetje te geven.

Niet alleen Meindert Talma heeft plotseling afgedaan. Neem de aanvraag van de al dertig jaar beroemde punkpop-fanfareband De Kift uit Oostknollendam: hun melodieën heten plotseling  ‘niet zuiver’, er wordt ‘ritmisch niet vloeiend’ gespeeld en de instrumentbeheersing is ‘niet optimaal’. Over De Kíft, zegt Meindert Talma:  ‘In die muziek kun je dus de hele Zaanstreek ruiken.’

‘Ik zing ook niet per definitie heel erg vals’Beeld Margriet Oostveen

Het Fonds komt ruim zesenhalf miljoen euro te kort om alle gegadigden met voldoende kwaliteit te kunnen subsidiëren. En door een nieuwe verdeelstructuur komt het overgrote deel van deze subsidiepot nu in Amsterdam terecht, hele provincies blijken opeens te zijn overgeslagen. Negen hebben er daartegen al gezamenlijk geprotesteerd bij minister Engelshoven.

Meindert Talma kreeg steunbetuigingen van het Friesch Dagblad tot De Limburger en Trouw. Zijn muziekcycli afwijzen, zoals die over dammer Jannes van der Wal, om Talma’s zángstem? Dat is net zoiets als het Stedelijk Museum verwijten dat de schilderijen daar ‘niet lijken’, schreef het Friesch Dagblad nogal raak. Meindert Talma: ‘Ik zing ook niet per definitie heel erg vals.’

En hij gaat toch wel door. Van zijn ideeënstroom en optredens kan Meindert Talma al bijna sinds zijn zangdebuut (toen nog als ‘Meindert Talma & The Negroes’) sober leven. Ruim twintig jaar nu, ‘ik heb ook niet een heel groot eisenpakket’. Volgend jaar gewoon weer het land in met zijn door corona uitgestelde theaterprogramma De Grote Meindert Talma Voetbal Show’. Dit najaar toert hij verder met De Domela Passie, in afgeslankte corona-editie.

Het zal weer uitverkocht zijn, want de fans lopen met hem weg. Vaak mannen trouwens, mannen die ook van voetbal houden en van de romantiek van gitaren, oude auto’s en mooie, bij voorkeur zwijgende vrouwen. Ik noem dit thuis altijd het hogere DWDD-dwepen – Meindert Talma trad daar niet toevallig ook nog op.

Maar toch benieuwd – waarom bezingt hij zo consequent geen vrouwenlevens?

‘Ja’, zucht Meindert Talma schuldbewust: ‘Ik ben nog niet officieel berispt, maar dit is al meer mensen opgevallen.’

Meindert Talma, zoon uit een streng gereformeerd gezin. Vertolker van het autobiografisch onhandige liedje Crucifix, met tamelijk geil refreintje. Meindert Talma mompelt iets over mannen die ‘mooiere verhalen’ opleveren, en historische vrouwenlevens die ‘niet avontuurlijk’ zijn.

Na afloop mail ik  hem voor de grap een rijtje namen. Etta Palm bijvoorbeeld, de Groningse feminist, courtisane en spion tijdens de Franse revolutie – doodsaai natuurlijk.

‘Daar is werk aan de winkel’, had Meindert Talma braaf gezegd. Geloof ik niets van. Een zanger is wat hij is – en moet dat vooral ook blijven.

Achter zijn Organa-orgeltje.Beeld Margriet Oostveen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden