ColumnSheila Sitalsing

‘Hoe het beter kan’ heeft Kristie Rongen al maanden geleden uitgelegd

null Beeld

De mannen die met de brokstukken van het oude kabinet een nieuw kabinet proberen te bouwen – zelfde bouwmateriaal, zelfde architect en toch volkomen nieuw, het is een wonder – gaan gedupeerden van overheidsbeleid uitnodigen aan de formatietafel. Alles is geoorloofd om ons te doen geloven dat het nieuwe-oude kabinet volkomen anders wordt, ook het laten opdraven van gemangelde toeslagouders en Groningse bevingsslachtoffers voor een gesprek met de informateurs. ‘Levensechte voorbeelden’, zei Wouter Koolmees maandagavond, om van te leren ‘hoe het beter kan’. Want ‘nieuwe bestuurscultuur’.

Thuis twijfelden we tussen sardonisch lachen en met het hoofd op tafel bonken. Er is niks ‘nieuwe bestuurscultuur’ aan trots uitventen dat je mensen uitnodigt die in de publieke opinie een risico vormen voor de geloofwaardigheid van bestuurlijk Nederland. Van Gele Hesjes in het Torentje (waar zijn die mensen gebleven?) tot de tournee van honderd dagen door het land van het kabinet-Balkenende IV om te horen ‘wat er leeft’.

Vorige week nog waren de ‘levensechte voorbeelden’ in Den Haag, in het levensecht te zien en spreken bij de vertoning van Alleen tegen de staat in het gebouw van de Tweede Kamer. Daar viel al veel te leren voor aan de informatietafel. Dat ‘ze allemaal mogen doodvallen’. Dat de ‘levensechte voorbeelden’ het spuugzat zijn de hele tijd als levensecht voorbeeld te fungeren voor politici die in hun kennissenkring kennelijk niemand hebben die weleens door de overheid wordt genaaid. Dat het ze zwaar valt om voor de duizendste keer over hun vernederingen te moeten spreken met de duizendste empathische bestuurder die plotsklaps spijt heeft en ‘wil leren’ – alsof hij niet al duizend keer heeft kunnen lezen, horen en zien wat er verkeerd is gegaan.

‘Hoe het beter kan’ heeft Kristie Rongen, een van de heldinnen van het toeslagenschandaal en zo’n ‘levensecht voorbeeld’, op 28 februari van dit jaar al helder uiteengezet in het opzienbarendste moment van de verkiezingscampagne, een gesprekje van 4 minuten en 45 seconden met Mark Rutte. De man had tien jaar de tijd gehad om de doffe toeslagellende te keren, legde ze hem kalmpjes voor, waarom zou hij in godsnaam nog een keer een kabinet mogen leiden? (Ze stelde ook nog voor dat hij anders maar moet aftaaien ‘als dit over een jaar nog niet is opgelost’. Het lijkt me een veilige voorspelling dat de puinhopen van de hersteloperatie op 28 februari 2022 nog niet volledig zullen zijn weggewerkt; wellicht kan iemand nu al de televisierechten veiligstellen van ‘Rongen versus Rutte, 1 jaar later’.)

‘Hoe het beter kan’ vertellen Groningers al een decennium of wat. Hun woningen zijn gescheurd, ze hebben zich kapot gelopen tegen een muur van onverschilligheid en gasbelangen, ze moesten hun huis verlaten toen de kinderen op de basisschool zaten, en nu de kinderen zijn gaan studeren, wonen ze nog steeds in iets ‘tijdelijks’. Nu moeten ze geloven dat alles nieuw wordt doordat ze een dagdeel aan de formatietafel mogen vertellen wat ze al tien, twintig jaar vertellen aan iedereen die het horen wil. Ik dacht aan wat Susan Top, die vorige maand gedesillusioneerd afscheid nam als secretaris van het Groninger Gasberaad, in deze krant zei: ‘Bestuurders en ambtenaren maken steeds plaats voor een nieuwe lichting, die weer van voren af aan begint. De gedupeerden zijn nog steeds dezelfde. Zij beginnen niet opnieuw.’

Laat die mensen niet nogmaals opdraven, maar help ze in godsnaam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden