De week in tech Laurens Verhagen

Hoe graag minister Grapperhaus het ook wil, je kunt niet ‘een beetje’ minder chatberichten versleutelen

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid gedraagt zich soms als een klein kind. Telkens weer proberen: ‘Aaaahhh, één heel klein koekje dan?’ Nee, Ferd, ook geen klein koekje. De minister vertoont dit gedrag op het dossier ‘Versleuteling’. Toegegeven, het is een lastig dossier.

Steeds meer communicatie (WhatsApp bijvoorbeeld) is standaard versleuteld. Dat betekent dat alleen de ontvanger de sleutel heeft waarmee hij een bericht kan ontcijferen. Klinkt ingewikkeld, en is het technisch gezien ook. Maar in de praktijk gaat het ongemerkt. Behalve de zender en de ontvanger weet niemand van de inhoud, ook WhatsApp-eigenaar Facebook niet.

Goed nieuws uit privacy-oogpunt, minder goed nieuws voor Justitie en haar poging onverkwikkelijke zaken die digitaal worden uitgewisseld te weren, zoals kinderporno. En dat is precies de spagaat waar Grapperhaus zich in gevangen voelt. Telkens kan hij het niet laten toch weer te pleiten voor een zwakke vorm van encryptie. Justitie moet immers mee kunnen lezen als de situatie daarom vraagt.

In een interview met Politico bleek minister Grapperhaus toch weer voor het verzwakken van encryptie te pleiten. Beeld ANP

Hier wringt de schoen. Want het idee van versleuteling is nu net dat deze binair is: hij is er of hij is er niet. Een beetje bestaat niet. Of soms. Of: niet voor iedereen. Vorige maand nog vertelde Grapperhaus aan het actualiteitenprogramma Nieuwsuur dat Justitie toegang moet krijgen tot versleutelde berichten op diensten als Telegram of WhatsApp. Want: Justitie moet kunnen zien wat zich precies op die netwerken afspeelt als er vermoedens van verdacht verkeer zijn.

Klinkt logisch, want wie wil er nou niet meewerken aan het oprollen van kinderpornonetwerken? Maar het is principieel onmogelijk wat hij wil. Encryptie voor één iemand verzwakken kan niet; op dat moment is de hele versleuteling ontmanteld. Zijn wens ging ook in tegen het officiële kabinetsstandpunt: beperkende maatregelen bij het gebruik van encryptie zijn ‘onwenselijk’. Hierna werd Grapperhaus gedwongen zich nog maar eens expliciet achter dit standpunt te scharen.

Kous af, zou je zeggen, proefballon lek geprikt. Maar helaas. In een interview met Politico van afgelopen week blijkt de minister toch opnieuw weer voor het verzwakken van encryptie te pleiten. Hij roept zelfs de de Europese Unie op een wet aan te nemen die een achterdeur mogelijk maakt. Ter verdediging van onze minister: hij is niet de enige die problemen heeft met encryptie.

De Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië deden gezamenlijk een oproep aan WhatsApp om achterdeurtjes in te bouwen. Ze kregen deze week antwoord: onmogelijk. Het alternatief is het Chinese model. Hier kijken de machthebbers gewoon mee met de nationale chatapp WeChat. Niet alleen naar kinderporno of drugshandel trouwens, ook naar onwelgevallige berichten over bijvoorbeeld de opstand in Hong Kong. Dat is het lastige van encryptie: het is alles of niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden