Opinie

Hoe goed is het Associatieverdrag eigenlijk gelezen?

Juist de 'zinloze franje' erin maakt het akkoord met Oekraïne gevaarlijk. Goed dat het volk mag spreken.

Pepijn Van Houwelingen en lid van het EU-burgercomité
Aftredend Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy (rechts) en aftredend Commissievoorzitter Jose Manuel Barroso Beeld ANP
Aftredend Europese Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy (rechts) en aftredend Commissievoorzitter Jose Manuel BarrosoBeeld ANP

'Zinloze franje', zo betitelt Adriaan Schout gisteren in de Volkskrant het politieke deel van het Associatieverdrag dat de EU met Oekraïne heeft gesloten. Het zou niet meer dan een 'omhulsel' zijn zonder veel betekenis. Tegelijkertijd citeert Schout verdragsteksten die er niet om liegen en waarin wordt gesproken over 'geleidelijke convergentie op het vlak van buitenlands beleid en veiligheid' en de 'Europese ambities' van Oekraïne. Deze teksten zouden er niet toe doen omdat er 'concreet weinig staat'.

Was dat maar zo. Juist door sommige (niet alle!) delen van het verdrag in dergelijke algemene termen te omschrijven, kan de uitvoerende macht van de Europese Unie het verdrag straks interpreteren zoals ze maar wil, immers 'vaagheid is de moeder van alle misleiding'.

Er mag geen enkele twijfel meer over bestaan wat het einddoel van die Europese Unie is: volledige economische en politieke integratie van Oekraïne in de Europese Unie. Zo staat het niet alleen, algemeen omschreven, in het verdrag zelf, dit hebben Barroso, Van Rompuy en andere EU-functionarissen ons in alle openbaarheid laten weten. Als we dit verdrag volgend jaar in een referendum goedkeuren dan tekenen we daar dus voor en dat is alles behalve 'zinloze franje'. In de verdragstekst staat wat er staat. Dat er nu blijkbaar geluiden opgaan dat we de tekst niet zo serieus moeten nemen en dat het allemaal wel meevalt en slechts 'politieke mooipraat' en 'symbolische retoriek' zonder waarde is natuurlijk te dol voor woorden. Geen verstandig mens zou een koopcontract tekenen vol met dergelijke dreigende algemene bewoordingen waarmee de bank of makelaar alle kanten op kan.

Alles behalve 'zinloze franje'

De inhoudelijke discussie moet nog goed en wel op gang komen, maar nu al is duidelijk geworden dat dit associatieverdrag - dat door ons parlement als een hamerstuk is behandeld - allerlei politieke bepalingen bevat waar veel Nederlanders niet vrolijk van zullen worden. Sommige punten zijn concreet zoals visarestricties die versoepeld zullen worden en financiële steun die aan Oekraïne gegeven zal worden.

Andere zaken zijn abstracter en daardoor des te gevaarlijker en alles behalve 'zinloze franje' juist omdat ze de macht en bewegingsruimte van de Europese Unie, door dergelijke vage formuleringen, zo goed als eindeloos oprekken.

En dan nog dit. Op pagina 4 van het verdrag, u kunt het zelf nalezen, wordt gesproken over 'politieke heroveringen'. In de huidige context kan men dit niet anders interpreteren dan dat Oekraïne wordt opgeroepen, in het kader van dit verdrag, een oorlog met Rusland te beginnen. Gelukkig, zo blijkt, is dit een vertaalfout en moet er eigenlijk 'politieke hervormingen' staan.

Niet serieus

Maar hoe kunnen we op een verdragstekst vertrouwen, laat staan deze met ons volle verstand ondertekenen, waar naast allerlei griezelig vage politieke algemeenheden ook nog eens dit soort pijnlijk grote concrete fouten staan? En wat zegt dit over het functioneren van onze parlementaire democratie als dit soort grove fouten in de officiële verdragstekst blijkbaar niemand, geen van de 150 parlementariërs, is opgevallen?

Hoe goed en serieus, begin je je af te vragen, is dit associatieverdrag eigenlijk gelezen en besproken in ons parlement? Waarschijnlijk niet zo goed dus omdat het immers toch 'ondenkbaar' voor bijna al onze politici is dat Nederland als enig land niet zou instemmen met dit associatieverdrag. Maar wat betekent onze parlementaire democratie in dat geval nog als ze bij voorbaat toch alleen maar kan en wil instemmen met dit soort verdragen?

Net zoals Schout nemen ook onze parlementariërs dit verdrag blijkbaar niet serieus. Gelukkig zal de Nederlandse bevolking, de soeverein zelf, nu ze hier eindelijk begin volgend jaar in een referendum de kans voor krijgt, dit ongetwijfeld wel gaan doen. En dat wordt hoog tijd en is alles behalve zinloos, maar een bittere noodzaak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden