Column Bert Wagendorp

Hoe Freek de Jonge in het verkeerde rijtje terechtkwam

Freek de Jonge komt op 1 januari 2020 met een nieuwjaarsconference. Dat is goed nieuws, kunnen we het nieuwe jaar vrolijk in, want De Jonge is nog altijd een ongeëvenaard fenomeen in de combinatie van humor en engagement. Bovendien heeft de cabaretier dan flink de tijd om met een statement over T. Baudet te komen. 

Dat kwam afgelopen vrijdag tijdens de opening van het Boekenbal niet helemaal uit de verf, wat alles had te maken met De Jonges timing, normaal een van zijn sterke punten. Hij brak vanuit het publiek in tijdens de openingstoespraak van CPNB-directeur Eveline Aendekerk, juist op het moment dat die om stilte verzocht vanwege de aanslag in Utrecht, vier dagen eerder. Daardoor kreeg het allemaal iets gênants.

Dat was jammer, want De Jonge had gelijk. Woensdagavond had Baudet het in zijn vermaarde speech over hoe ‘onze boreale wereld wordt ondermijnd door onze universiteiten, onze journalisten en door de mensen die onze kunstsubsidies ontvangen’. Van de daarbij betrokken beroepsgroepen waren er heel wat aanwezig in de grote zaal van de Amsterdamse Stadsschouwburg – het was dus niet zo gek juist daar aandacht te vragen voor de aanval.

Overigens was T. Baudet (promovendus aan de universiteit van Leiden, voormalig columnist van NRC Handelsblad en romancier) niet aanwezig om eventuele vragen te beantwoorden, die lag lekker thuis op zijn vleugel uit te blazen. Vorig jaar was hij er wel, merkwaardig genoeg in het gezelschap van klimaattsaar Ed Nijpels – is die klimaatoorlog één grote corporale grap?

Maandagochtend legde De Jonge bij Sven Kockelman op Radio 1 uit dat hij in zijn statement om nadere informatie had willen vragen over wat Baudet precies bedoelde met zijn dreigende woorden en welke maatregelen hij tegen de ondermijnende wetenschappers, journalisten en kunstenaars in gedachten had, mocht hij aan de macht komen. Kunnen die zich daar vast op voorbereiden.

Maar de actie van De Jonge kwam dus niet helemaal uit de verf en kreeg daardoor een heel andere dynamiek dan de bedoeling was. Opeens stond hij in hetzelfde rijtje als de hersenloze Utrechtse universiteitsdocent die op Twitter om Volkert vroeg en het groepje imbeciele rijmelaars dat zaterdag tijdens een antiracismedemonstratie in Amsterdam eveneens pleitte voor het neerpaffen van Baudet.

Voor Kockelman en vele anderen was het toen niet meer zo heel moeilijk om een gemakkelijk lijntje te trekken van De Jonge naar de ‘demonisering’ van Pim Fortuyn, de vermeende noodlottige gevolgen daarvan en Peter Langendams fameuze ‘de kogel kwam van links’.

Zondagochtend was Baudets adjudant Theo Hiddema er bij WNL op Zondag als de kippen bij om de zaken verder uit hun verband te trekken. ‘Opeens verschijnt daar half krom en krakend een soort zombie: Freek de Jonge’, zei Hiddema – bijna 75, vijf maanden ouder dan De Jonge en in beduidend mindere conditie.

Het debat met T. Baudet moet hard en scherp worden gevoerd, daar vraagt hij om en zo komen we er misschien achter wat hij nou precies wil. Hard en scherp is wat anders dan het ultrarechtse en -linkse domme gescheld en gedreig op de verdomde social media, die plaag van onze tijd.

Premier Rutte riep maandag op tot verdraagzaamheid en De Jonge nodigde Baudet uit voor een lunch en een goed gesprek. That’s the spirit. Vrijkaartjes voor de nieuwjaarsconference had ook gekund.

Liever luisteren dan lezen? Hier kun je dit verhaal beluisteren. Het is ingesproken en opgenomen door Blendle Audio.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.