VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Den Bosch

Hoe Forum voor Democratie deel werd van het partijkartel

Beeld -

Dat Forum voor Democratie twee man sterk ging meebesturen in Noord-Brabant veroorzaakte tumult tot ver voorbij de provinciegrenzen: nu kwam keirechts aan de macht. En ja hoor, daar besloten ze al niet langer aan cultuur te doen, die sector heette voortaan ‘vrije tijd en erfgoed’ - pak aan, linkse kunstenmakers.

Benieuwd naar de praktijk kijk ik een dag op het provinciehuis naar de Statenvergadering – vanwege het virus mag de pers niet in de zaal maar er zijn schermen en de keirechtse politici lopen er rond in het wild. Begint goed: aan de orde is het klimaatakkoord, een rasecht Forum-onderwerp (‘klimaatgekte’), verantwoordelijk voor dit dossier is een Forum-gedeputeerde (Eric de Bie), de vergadering wordt voorgezeten door een rasechte Forummer (Camiel van der Meeren) en met genoeg politiek gewicht (Forum is de tweede partij) zijn er kansen voor een vocaal spervuur van de gedreven Forum-fractievoorzitter (Willem Rutjens) die in een Forum-promotiefilmpje nog eigenhandig een stel windmolens de grond in stampte.

Makkie dus.

Forum-bestuurder.Beeld Toine Heijmans

Maar wat ik zie is een kalme De Bie die uitlegt dat die 35 terawattuur aan linksehobbyenergie er zeker komt want Brabant is ‘slagvaardiger dan andere provincies’ en ‘de opgave is nog groter’. Moedig probeert Rutjens nog te fulmineren tegen de plannen, opgesteld door ‘klimaatlobbyisten’, maar hij vecht tegen een partijgenoot en zijn stem verstomt in een spervuur aan hoon: ‘wat wil Forum nou eigenlijk?’ Nouja, zegt de fractievoorzitter, ‘we staan achter het bestuursakkoord’, ‘ja, we moeten het steunen’.

Zo stort de uil van Minerva ter aarde.

Later vraag ik in de fractiekamer van de PVV naar het meebesturen van Forum. Besmuikt geproest. Maikel Boon: ‘Als je jezelf in de moeilijkste situatie manoeuvreert die er is, heb je daar zelf schuld aan, zo zien wij dat dus’.

Zo werkt de Nederlandse democratie, ook voor Forum voor Democratie: voor je het weet maak je deel uit van het partijkartel.

De perskamer is bezet door twee journalisten waaronder Lukas van der Storm van het Eindhovens Dagblad, ‘oogt wat bleekjes’ schreef hij eerder over de macht van Forum in de provincie – het bestuursakkoord is dichtgetimmerd, de bekende Forumthema’s ontbreken nagenoeg, er komt de mogelijkheid tot een referendum, en voor kernenergie, ‘maar dat was het wel zo’n beetje’. Niemand trouwens ziet hier ooit een kerncentrale dagen.

Nog een verrassing: ze doen alweer aan cultuur in Brabant. Het woord keerde na protest snel terug in de portefeuille van de gedeputeerde (‘we hebben een beetje onderschat hoe gevoelig dat ligt’), en in het Brabants Dagblad riep CDA-woordvoerder Marcel Deryckere ‘geen paniek’. Ze gaan juist méér doen aan cultuur, keirechts of niet.

Forum-fractiekamer.Beeld Toine Heijmans

Dat treft: aan de orde is vandaag de miljoenensteun voor de Philharmonie Zuidnederland. Namens Forum begint Rutjens aan een verhaal over zijn moeder die hem als kind meenam naar het orkest, om zich vervolgens off-topic te verliezen in een betoog tegen het verstrekken van ‘vrijetijdsgelden’ aan ontaarde moderne kunst waaronder een popfestival, alles wat genderneutraal is en een ‘feministische’ uitvoering van Die Zauberflöte door Opera Zuid.

Ingewikkeld. Forum is dus voor, maar tegen andere dingen.

Dat kan PVV-veteraan Alexander van Hattem efficiënter: ‘grijsgedraaide subsidieplaat’, ‘elitair establishment’, ‘hardwerkende kermiscultuur’, ‘laat ze onze boeren helpen’.

Eenmaal aan de macht verwaaien de grote woorden. ‘In de provincie is de politiek minder scherp dan in Den Haag’, verklaart Eric de Bie als ik even bij hem aanschuif in zijn kamer. Hij is een innemende notaris, ‘Kuifje in het provinciehuis’, een ‘conservatief-liberaal’ die kalm en ‘stabiel’ zijn werk wil doen – geen Baudettiaanse toverspreuken. ‘Fossiele brandstoffen zijn voorbij’, zegt hij, en het woord massa-immigratie ‘zul je niet uit mijn mond horen in dit huis’. Is dat geen spagaat? ‘Ik ervaar het niet zo. Ik kan nog steeds een echte FvD’er zijn. We hebben er gewoon wat realisme in gezet, vinden wij.’

Het doet me denken aan mijn dagje in Limburg met Forum-gedeputeerde Ruud Burlet die keurig samenwerkt met zijn (later uit de partij gegooide) GroenLinks-collega, en aan de eerste (en enige) bestuurders van de PVV die geen moeite hadden met hoofddoekjes en moskeeën. Niet veel later besloten ze alsnog van de dienstwagen gebruik te maken, terwijl ‘geen dienstauto met chauffeur’ een belangrijke verkiezingsbelofte was geweest.

Forum-fractievoorzitter.Beeld Toine Heijmans

Aan de orde nu: windmolens langs de A16. Forum is tegen windmolens, maar aan het eind van een lange vergaderdag houdt Forum-fractielid Frank Duijs zich noodgedwongen koest, waarop PVV’er Harry van den Berg triomfantelijk begint over ‘klimaatgevaartes’ en ‘klimaatminaretten’ en de last die ze met hun slagschaduw brengen voor de burger.

Keirechts, dat zijn de anderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden