VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Valkenswaard

Hoe een woningcorporatie probeert het goede te doen, ondanks een rekening van vier miljoen

Vier miljoen euro maakte Maarten Meulepas over naar een bankrekening in Den Haag, ‘een soort van tikkie hè’, elk jaar weer pijnlijk. Daar kan hij dus geen huizen meer van bouwen voor mensen die het ‘niet redden in de vrije markt’. Maarten is directeur van Woningbelang en probeert die naam eer aan te doen – dat bestaat dus nog: woningcorporaties die ‘gewoon goed’ willen zijn en verder geen fratsen.

Woningbelang kende ik niet, totdat Fred Gerlings me erover vertelde – eerder beschreef ik zijn gevecht met huurbaas Vestia, dat onderhoud laat liggen maar evengoed computerstemmen en dreigbrieven afvuurt op klanten die niet snel genoeg betalen. Zelf vinden ze dat goede service. Vestia is een megacorporatie en moet van z’n onrendabele huizen af in Bergeijk, zoals die van Fred. Hij hoopt dat Woningbelang ze koopt.

Op corona na het grootste vraagstuk van deze tijdBeeld Toine Heijmans

Maarten noemt zijn bedrijf ‘een clubje’ – nog geen vierduizend huizen in de verhuur en groter wil hij niet, ‘wij kennen onze klanten, het is de perfecte maat’. Ze bestaan een eeuw: opgericht tijdens een woningnood die iedereen alweer vergeten is. Maartens voorganger, Rob Möhlmann, was 35 jaar directeur en hield het stuur recht in tijden van marktdenken, ‘zorg dat de sociale huur niet verkwanseld wordt’, zei hij bij zijn pensionering, en Maarten is vastbesloten. ‘Blijf bij de kern, geen exoten, hou je overhead laag, praat met je huurders.’

Bedrijven willen groeien, want dat hoort zo, en met die groei transformeren ze vaak tot amorfe marketingmachines die mensen ondergeschikt maken aan zichzelf. Dit bedrijf niet. Ze hebben er nog eigen onderhoudsmonteurs, ‘onze ogen en oren’ – als zo’n monteur iets geks ziet geeft hij dat door op kantoor. Dat staat middenin de wijk.

‘Gewoon goed is goed genoeg’, zegt Maarten graag. Toch stapelen zijn zorgen.

Afgezien van de viruscrisis vinden Nederlanders ‘wonen’ het grootste vraagstuk van deze tijd. De wildwestkoopmarkt krijgt veel aandacht maar het drama verschuilt zich in de sociale huur. Vijftienhonderd ‘actieve woningzoekenden’ heeft Woningbelang op de wachtlijst, komt er iets vrij dan ‘zijn er honderd gegadigden’. En dit, zegt Maarten, ‘is dus echt niet de Randstad’.

Daaronder steeds meer klanten die zich sociaal-economisch moeilijk redden, vaak als gevolg van regeringsbeleid. Verwarde mensen, mensen met een beperking, mensen met schulden, mensen op kwetsbare nulurencontracten – of de corporatie dus ook even de wijken leefbaar wil houden.

‘We hebben in Nederland geen huisvestingsprobleem’, zegt Maarten, ‘we hebben een inkomensprobleem’.

Maarten MeulepasBeeld Toine Heijmans

Zijn clubje trouwens ook: die vier miljoen (op een omzet van 26 miljoen) betaalt hij als ‘verhuurdersheffing’ aan de staat: pure belasting. In de vrije sector lappen ze niets. Sociale verhuurders betalen in Nederland tien keer meer belasting dan commerciële verhuurders, wat verklaart waarom megacorporatie Rochdale zonder blozen een vrijesectorbenedenwoning aanbiedt van 44 vierkante meter voor een criminele huur van dik 1400 euro per maand. Krijg je er wel een fietsenberging bij ‘van bijna 3m2’. Prima rendement.

De verhuurdersheffing is een straf voor de tijd waarin woningcorporaties ondernemertje mochten spelen, en gewoon doen op de achtergrond raakte. Zelfs kleine clubjes als Trudo uit Eindhoven, ook een eeuw oud, gingen als hippe stedenbouwers meedoen in de ‘champions league van het vastgoed’. Een van de directeuren daar zei: ‘Zijn wij alleen op aarde om zielige mensen te huisvesten? Ga toch weg.’

Woningbelang deed dat wel. ‘Maar wij hebben ook data en dashboarding hoor, en digitale service’, zegt Maarten snel, ‘het moet niet te kneuterig worden, we willen ook hip zijn’.

Ga ik zijn mooie woorden  even checken bij Hester Storm en Fred Fens van de Huurders Belangen Vereniging, vaak de luis in de pels van elke corporatie. Het is intens vrijwilligerswerk, ze zijn er allebei een dag per week mee kwijt, vertellen ze, maar dat komt vooral omdat ze zoveel meepraten.

Hester: ‘De meeste beleidsmaatregelen lichten ze vooraf toe.’

Fred: ‘We krijgen veel inside-informatie.’

Hester: ‘Ze zijn mensgericht. We zijn het niet altijd eens, maar ze luisteren wel.’

Hester Storm en Fred FensBeeld Toine Heijmans

Alles wordt besproken: sloopplannen, bouwplannen, zelfs de huurprijzen. Die stegen met 2,3 procent, maar wel onder de voorwaarden die de belangenvereniging stelde, zodat de meeste huurders hun huurtoeslag houden. ‘Als de corporatie failliet gaat’, zegt Fred, ‘heeft het ook geen zin’.

Hester: ‘Ze hebben woningconsulenten en die gaan echt alle woningen af, allemaal.’

Fred: ‘Je kunt digitaal een reparatieverzoek doen, maar je kunt ook bellen en dan krijg je gewoon iemand aan de telefoon. Dat is nodig want het zijn niet altijd, hoe zeg je dat, de meest spraakvaardige mensen die hier wonen.’

Zo is Woningbelang een corporatie, maar ook een pleidooi voor kleinschaligheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden