Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen in Apeldoorn

Hoe een wijkkrant de vrije nieuwsgaring rond een azc verdedigt

Vandaag een korte cursus ‘vertrouwenscrises met burgers veroorzaken’. Plaats van handeling is nauwelijks toevallig Apeldoorn: de opvattingen van inwoners lijken hier al jaren het meest op die van heel Nederland. Bij de twee laatste verkiezingen voor de Tweede Kamer kwamen de cijfers uit Apeldoorn het meest overeen met de landelijke uitslag. En dan nu een rel rond wijkblad De Wijkkijker.

Persbreidel begint een beetje een bestuurdersplaag te worden: nadat de burgemeester van Urk dit voorjaar al een columnist probeerde aan te geven en de gemeente Kerkrade een verslaggever als een crimineel op de eigen website te kijk zette, is in Apeldoorn nu de voltallige tienkoppige redactie van het blad van Wijkraad Osseveld-Woudhuis opgestapt, omdat de gemeente censuur zou laten plegen. Dit nadat in de laatste drie nummers van De Wijkkijker uitvoerig is bericht over een gepland permanent asielzoekerscentrum, en de Wijkraad de redactie daarop heeft laten weten voorlopig geen stukken meer over het azc te willen lezen. Nooit eerder bemoeide die zich zo met de inhoud.

Cover van De Wijkkijker. Beeld Margriet Oostveen

Tien vrijwilligers komen nu op voor een vrije pers, al is hun blad met een oplage van 5.600 dan formeel het wijkraadorgaan. Ze groeiden op eigen kracht allang uit tot veel meer. Hoofdredacteur Wendy Le Griep, van beroep medewerker in de huishouding in de ouderenzorg, noemt het in haar voorwoord trots een ‘Full Colour Feel Good Wijk Glossy’. En er staat ook veel gezelligs in. Een stadsecoloog over flora en fauna. Een portret van de klootschietvereniging. Artikelen als ‘Een ander licht op de lantaarnpaal’.

Met Wendy drink ik zaterdagochtend koffie bij redacteur Gert-Jan Tamboer, de auteur van de azc-stukken. Naast Gert-Jans deurbel een modern perspex bordje: hier wonen Gert-Jan en Gerard. Transparantie voor alles. In het dagelijks leven is Gert-Jan freelance ICT-consultant, in zijn vrije tijd een bevlogen verslaggever. Zijn laatste stuk over het azc telde vijfduizend woorden, ruim het dubbele van een gemiddeld lang verhaal in de Volkskrant. Gert-Jan: ‘Ik doe ook echt mijn best het van alle kanten te belichten.’ Wendy: ‘Wij proberen alle meningen van bewoners een plekje te geven.’

Er zijn in de wijk veel vragen over het nieuwe azc, waar vanaf begin volgend jaar minimaal 400 asielzoekers komen wonen. Prima op zich, vinden veel bewoners, maar wat wordt het maximum? Dat zegt niemand, ook na herhaaldelijk vragen. Of het om gezinnen gaat of alleenstaande mannen, vertelt ook niemand. Bovendien wonen op het terrein van GGNet, waar het azc moet komen, nu mensen met psychische problemen. En is het de bedoeling dat een deel van hen met de asielzoekers gaan samenwonen. Is dat verantwoord?

Azc-verslaggever Gert-Jan (die onherkenbaar in beeld wil) en hoofdredacteur Wendy bij het geplande azc. Beeld Margriet Oostveen

Sinds de gemeenteraad besloot dat het azc er komt heeft Apeldoorn een ‘Comité Passend AZC’, waar de toon aanmerkelijk feller is. De Wijkkijker ziet het wantrouwen in de buurt kortom toenemen en gelooft in openheid als medicijn. Wendy somt alle namen van haar solidaire redacteuren op (‘Gert-Jan! Peter! Maria! Bezorgcoördinator Theo! Herman van fotografie!’)

Iedereen belde over de rel, Pauw, andere tv-programma’s, maar dat soort heftige aandacht willen ze niet. ‘Het gaat ons niet om lawaai, maar om het principe.’ Als bewoners vragen hebben, ‘dan moeten wijkraad en gemeente gewoon antwoorden’. En geen censuur beginnen omdat hun verhalen niet in ‘de communicatielijn’ passen.

Gert-Jan consulteerde intussen op eigen houtje zo’n beetje alle deskundigen die hij in binnen- en buitenland kon vinden, van Oxford tot Yale, over de vraag of je asielzoekers met psychiatrische patiënten kunt laten samenwonen. Ook schrijft hij steeds netjes de mening van voorstanders op. Ieder verhaal ging voor publicatie voor een reactie langs Wijkraad en gemeente.

Illustratie bij ‘Een ander licht op de lantaarnpaal’. Beeld De Wijkkijker

Verderop in Apeldoorn tref ik nog voorzitter van de wijkraad Jaap van Brummen, die net met zijn raad over ‘de toekomst’ zit te vergaderen. Jaap ontkent dat de gemeente druk uitoefent en zegt dingen als ‘wij willen alleen maar een andere verantwoordelijkheidsrol’. U wilt het dus voor het zeggen hebben, zeg ik. Hij: ‘Dat blad is van óns.’

Weer later ontvang ik e-mails waarin de ‘Projectleider Vluchtelingenopvang’ van de gemeente Apeldoorn wel degelijk aan redacteur Gert-Jan laat weten het zoeken van antwoorden in De Wijkkijker ‘niet erg constructief’ te vinden: ‘Ik begin deze gang van zaken steeds storender te vinden en ga maandag actief een overleg agenderen met het bestuur van de Wijkraad om hier duidelijkere afspraken over te maken’.

Wendy Le Griep rekent voor dat driekwart van de kosten van de Wijkkijker wordt gedekt door advertentie-inkomsten, zo geliefd is hun blad. ‘Dus als het moet beginnen we een eigen krantje.’

Zoveel burgerschap en goede wil. Je zou dat beter kunnen koesteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.