Verslaggeverscolumn Toine Heijmans in Haarlem

Hoe een ultra-katholiek clubje een concertzaal vol met aanhang krijgt

De cultuuroorlog begint om de hoek: de vijand heeft op de muur alvast een leus tegen dit congres gekalkt. Voor de entree een lange rij bezorgde burgers, het woord ‘islamieten’ maakt zich los uit hun gesprekken, ‘klimaatgekte’ vang ik op, ‘de boeren’ en ‘Zwarte Piet’: dingen die de mensen zozeer bezighouden dat ze er hun zaterdag aan geven.

Ze komen de beschaving redden. Het congres is bijna uitverkocht en heeft als titel ‘Cultuur onder vuur’. Uitstekende line-up met bekende en onbekende namen uit het conservatieve circuit. Brandende molen als logo.

Het is in de Philharmonie, een klassieke zaal, en ik zit eerste rang à 45 euro. Naast oud-marineofficier Willem van der Knaap, een mooie kerel, recht voor zijn raap. Hij komt uit Bergen op Zoom, ‘met de fiets natuurlijk, want dat moet voor het milieu’.

Lange, middeleeuwse banieren hangen zwijgend boven het podium en Hugo Bos schrijdt voorlangs, onder harde muziek, een rode sjerp om zijn schouders geslagen – we zijn dan al gevraagd te gaan staan. Hugo is de algemeen manager van Civitas Christiana, een ultra-katholiek clubje met dertien betaalde krachten en een onduidelijk internationaal businessmodel; eerder schreef Margriet Oostveen een mooi portret.

Hugo Bos, met sjerp. Beeld Toine Heijmans

Hugo kijkt de zaal in als een profeet en zegt dat dit een tijd is ‘waarin linkse journalisten op hun tellen moeten gaan passen’.

Willem stoot me aan en zegt: ‘Ik geloof dat we in een kerkdienst zijn terechtgekomen.’

Ik kocht een kaartje om te ontdekken wat die Nederlandse cultuur nu echt behelst en hoe ze ’m gaan redden. Vreemd: het gaat vooral over andere dingen. Zijne hoogheid hertog Paul von Oldenburg, ‘neef van de Belgische koning’, overgiet ons met ongebluste dogmatiek en kondigt een contrarevolutie aan tegen alle moderne dingen die zijn ontstaan vanaf de geboorte van het christendom tot die van Greta Thunberg. Westerse mensen, zegt hij, zijn besmet geraakt met ‘een geestelijk aids, dat ten grondslag ligt aan de uiteenlopende ziektes die hun zielen ondermijnen’.

Applaus. Willem: ‘Ja. Maar wat wil hij nou eigenlijk?’

Prof. dr. Andreas Kinneging dan, met een op Plato steunend betoog vóór de elite en tegen het populisme: ‘Universiteiten zijn een vakopleiding voor de massa geworden.’

Henk Rijkers, oud-hoofdredacteur van het Katholiek Nieuwsblad, dat onder zijn leiding een kruistocht begon tegen Joris Demmink, en die daarna landde bij Civitas, vertelt over zijn onderzoek naar linkse indoctrinatie in onderwijsmethoden: ‘Ot en Sien zijn vervangen door Mohammed en Fatima.’ Instemmend geknik. Later zal Henk de islam behandelen, die ‘voldoet aan alle drie de criteria van een sekte’.

Cultuuroorlog op de muur. Beeld Toine Heijmans

Applaus. Het is een blank publiek van gewone, wat oudere Nederlanders, beschermd door beveiligers waaronder een brede Marokkaan.

Econoom Jean Wanningen over de lage rente: ‘We leven in monetair niemandsland!’ Met alle gevolgen voor uw pensioen van dien.

Oorlogsverslaggever Arnold Karskens, al een tijdje bezig met het ontmaskeren van de staatsomroep: ‘Zo werkt het NOS-fascisme in de praktijk’ en: ‘Vecht voor uw recht op eerlijke berichtgeving.’ Dit een dag nadat bekend is geworden dat de NOS beveiligers meestuurt met journalisten, in Nederland, waar ze moeten opereren alsof ze aan het front staan.

Pater Elias, in habijt, haalt Aristoteles van stal, en de Hydra, en wil ook terug naar de Middeleeuwen.

Ir. Cyril Wentzel legt nog maar eens met grafieken uit waarom de klimaathysterie onzin is: ‘De waanzin manifesteert zich op vele terreinen.’

Nou, zegt Willem, ‘ze knopen hier wel van alles aan elkaar, hè?’

De NOS heeft het gedaan. Beeld Toine Heijmans

Dit congres gaat niet over de bedreigde Nederlandse cultuur. Dit zijn religieuze fanatici die slim marketing bedrijven met de thema’s van het moment. Klimaatpsychose, leugenpers, roetveegpiet, islam, pensioenen: haakjes om handig de oude jassen aan te hangen van een intolerante zelotenschool. Tegen homo’s, tegen abortus, terug naar de Middeleeuwen.

Hadden ze dit congres ‘Ultra-katholieken onder vuur’ genoemd, dan was er niemand gekomen. Nu krijgen ze een concertzaal vol. Dus kondigt Hugo aan dat ze de boeren gaan steunen. Applaus.

En zo komt de uitreiking in zicht van de Nationale Vrijheidsprijs, en als Hugo alvast verklapt dat het een vrouw is zeg ik: ‘Jenny Douwes’ tegen Willem en Willem zegt ‘Jenny Douwes!’

Daar is ze al, op het podium onder de rode banieren, de voorvrouw van de blokkeerfriezen. Een icoon. Als ik haar later vraag of ze streng katholiek is geworden, begrijpt ze wat ik bedoel. Het is inderdaad ongemakkelijk, zegt ze, ze heeft getwijfeld om te komen, maar doet het toch maar voor de goede zaak.

Laatste woord van Hugo Bos, de rode sjerp fraai om zijn schouders: ‘Links wordt al een beetje wanhopig.’

Internationaal businessmodel. Beeld Toine Heijmans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden