Column De twaalfde man

Hoe een simpel filmpje over een gevloerde doelman landelijk nieuws werd

In het mooiste Nederlandse voetbalboek dat ooit is verschenen, Hollandse velden van Hans van der Meer uit 1998, staat een foto die is genomen op het terrein van Geel-Wit in de Van Oosten de Bruijnstraat in Haarlem. Twee elftallen van Geel-Wit spelen tegen elkaar. Er wordt een doelpunt gemaakt, de keeper is aan de grond genageld. Op een kerk is de tijd te zien, vijf over elf.

In Hollandse velden legde Van der Meer de cultuur van het Nederlandse amateurvoetbal vast. Ik had hem aangeraden om bij Geel-Wit langs de gaan. Het veld van de club is nogal karakteristiek, vanwege de bescheiden sociale huurwoningen in de Van Oosten de Bruijnstraat en, vooral, vanwege die kerk die hoog boven de wijk uitsteekt en voetballers in staat telt om te zien hoe lang er nog te spelen is: de kathedrale basiliek Sint Bavo, de Nieuwe Bavo voor Haarlemmers.

Van der Meer doorkruiste Nederland en ging tot in alle uithoeken op zoek naar velden om het landschap achter het voetbal in beeld te brengen; en soms het stedelijk landschap, zoals in Haarlem. Met Hollandse velden bracht hij een eerbetoon aan het amateurvoetbal. Ook aan Geel-Wit, de volksclub die vorig weekeinde en de dagen erna in de maalstroom van het nieuws terecht kwam.

Toevallig hadden we het zaterdagmiddag op het terras van de kantine nog over Geel-Wit gehad, herinneringen ophalend. In de jaren negentig was het onze gehate favoriete tegenstander. We verloren vaak en ze speelden een afschrikwekkend soort intimidatievoetbal.

’s Avonds ging het weer over Geel-Wit, in de groepsapp. Er werd een filmpje doorgestuurd waarin een opstootje te zien was uit een amateurwedstrijd in Hoofddorp in de vierde klasse zaterdag, UNO - Geel-Wit. Het filmpje was van een Haarlemse fotograaf, Rowin van Diest, en stond op de site van De Telegraaf.

De gemoederen leken enigszins tot bedaren te zijn gekomen toen er een rennende man in een oranje shirt met rugnummer 2 in beeld kwam: de grensrechter van Geel-Wit. Hij liet zijn vlag vallen en liep in een rechte lijn en zonder aarzeling naar de doelman van UNO. De grensrechter, een speler van Geel-Wit,  haalde uit en de doelman ging neer.

Dat was zaterdag. Een etmaal later opende de presentator van het NOS Journaal van acht uur de uitzending met de woorden dat een grensrechter een keeper knock-out had geslagen tijdens een amateurwedstrijd in Hoofddorp. Er werd ook gezegd dat de grensrechter was opgepakt. Het filmpje werd getoond.

De NOS legde een link met de herdenking van de slachtoffers van de aanslag in Utrecht in de Galgenwaard, voor FC Utrecht – Feyenoord. ‘Het was een vol voetbalweekeinde. En een weekeinde waarin de sport zijn mooie en tegelijkertijd ook lelijke kant liet zien.’

De lelijke kant was die wedstrijd in Hoofddorp waar het ‘volledig mis’ ging. Vandaag waren de beelden van gisteren naar buiten gekomen, zei presentator Winfried Baijens, een etmaal nadat ze voor het eerst te zien waren geweest.

NOS, Telegraaf, nu.nl, WNL, Hart van Nederland, Algemeen Dagblad, RTL Nieuws, Dumpert, talloze regionale kranten en voetbalsites, overal was te zien hoe de grensrechter de doelman neerbeukte; niet omdat dit groot nieuws was, maar omdat er een clickbaitwaardig filmpje van het incident beschikbaar was. Zonder het filmpje zou de vechtpartij alleen regionaal tot enige opwinding hebben geleid.

In het NOS Journaal  overtuigde een bestuurslid van Geel-Wit met de aankondiging dat er harde maatregelen zouden worden genomen. Hij stond op bekend terrein, op de achtergrond was de Nieuwe Bavo te zien. De KNVB wilde nog niet reageren, maar liet wel weten dat het aantal ‘geweldsincidenten’ op de voetbalvelden de afgelopen jaren is gehalveerd. Gehalveerd.

Ondertussen maakte half Nederland zich druk over de verloedering van de samenleving in het algemeen en het voetbal in het bijzonder omdat één idioot in een oranje shirt ontspoorde op een sportpark dat godbetert De Deugd heet. Dat was het verwoestende effect van een toevalstreffer van een Haarlemse fotograaf. Het amateurvoetbal verdient beter. Geel-Wit ook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.