VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Etten-Leur

Hoe een Nederlandse fan terugkijkt op vier jaar Donald J. Trump

null Beeld

De inauguratie van Donald J. Trump tot president van de Verenigde Staten vond plaats bij het aanbreken van de middag op een podium bij het Capitool en tussen de fans, knap vooraan, net achter de pers stond Jake Owen Raats uit Etten-Leur.

Zijn rode pet met Make America Great Again kon hij buiten de hekken niet dragen, zo zwaar was de lucht van onbegrip, maar nu was hij onder gelijkgestemden en een gevoel van vrijheid, hoop en blijdschap overspoelde hem. Zie je wel: Jake was niet gek, hij was niet voor niets op stel en sprong naar Washington DC gevlogen.

Nu zitten we aan zijn keukentafel en daarop liggen twee vellen papier, met ballpoint beschreven: ‘4 jaar Donald J. Trump’ en dan puntsgewijs de successen. Na alles wat gebeurde is Jake nog steeds een fan.

* Muur

* Geen (nieuwe) oorlogen

* Belastingverlaging

* IS verslagen!

Etcetera, etcetera.

We kennen elkaar: hij was de uitgesproken jonge PVV’er die een steen door de ruit kreeg vanwege zijn politieke overtuiging. Met 19 jaar het jongste raadslid van Nederland, bij Leefbaar Etten-Leur. Nu is Jake 25 en maakt hij pasta klaar voor een linkse columnist.

Jake Owen Raats tijdens de inauguratie van Donald J. Trump. Beeld Jake Owen Raats
Jake Owen Raats tijdens de inauguratie van Donald J. Trump.Beeld Jake Owen Raats

Er zijn drie categorieën Trumpfans, wordt gezegd: degenen die er zelf beter van worden, de conservatieve christenen en de complottisten – Jake past in geen enkele. In de jaren dat Donald Trump de scepter zwaaide studeerde hij af als bestuurskundige, kreeg een eerste baan als beleidsmedewerker en ging samenwonen; een koophuis komt in zicht. Jake twittert minder, is klaar met tweets bedenken die retweets krijgen, of met tweets retweeten zoals die van Donald Trump over ‘what’s happening last night in Sweden’, die dan weer drie-, vierhonderd retweets krijgen. De website van de Volkskrant checken en denken: wat kan ik daar weer eens van maken.

Maar in Donald Trump bleef hij geloven.

De bestorming van het Capitool, het hemeltergende einde van zijn president is niet goed te praten zegt Jake: dat geweld, wow, what the fuck. Maar waarom, vraagt hij, heeft niemand het over de andere steden die in brand stonden de laatste maanden. Geweld zit in Amerika, zegt Jake, en nieuws bestaat daar niet: het is alleen maar mening. Dat is de context waarin hij vier jaar Trump beziet.

En of ik nog weet hoe de hal van de Tweede Kamer werd bezet door honderd Koerden, ja, dat weet ik nog, maar die gingen niet achter het spreekgestoelte van de plenaire zaal staan, of met bergschoenen op het bureau van Khadija Arib. Dat is geen vergelijking, Jake – maar hij vindt van wel.

Het besef dat de president ging verliezen kwam vroeg, hij was dat weekend bij zijn moeder, zag de verkiezingsuitslagen op tv en dacht: dit is  het einde. Hij moest echt even janken. Trump is geen deel van zijn identiteit, zegt Jake, maar hij voelt zich wel verbonden met diens lot: Trumps verlies was zijn verlies, ‘hij kwam toch op voor de stille meerderheid, voor iets dat niet werd aangesproken’.

Met zijn moeder gaat het trouwens goed, dank voor de vraag. Ze voedde eigenhandig vier zonen op, de marktwerking trotserend, reed jaren op de taxi bij vijf verschillende bedrijven, op wankele contracten, bij McDonald’s en nu weer in een kledingzaak.

Trump nam het op voor gewone mensen ook al was hij zelf ongewoon: daar ging het om. Hij zei dingen die je niet kunt zeggen als president, dat ‘authentiek ongehoorzame’ – dát is Trump volgens Jake. ‘En het was een beetje wennen hè, een president die doet wat hij belooft.’

Lijst met successen. Beeld Jake Owen Raats
Lijst met successen.Beeld Jake Owen Raats

En de leugens dan, vraag ik, terwijl Jake de borden op tafel zet, die dertigduizend leugens. Als een hyperbool een leugen is, zegt Jake terug, dan heeft nog nooit iemand de waarheid gesproken. De media nemen het letterlijk, zegt hij, dat moet je niet doen, soms moet je er gewoon om lachen, als fan. ‘Hij is op de stijl beoordeeld, niet op de inhoud.’

Zijn belastingverlaging maakte alleen de rijken rijker, zeg ik, en Jake zegt dat hij banen terugbracht naar Amerika.

Bleekmiddel tegen corona voorschrijven is levensgevaarlijk, zeg ik, en Jake geeft me gelijk: ‘zonder corona had hij gewoon gewonnen’.

Vier jaar erbij, zegt Jake, dat was belangrijk geweest. Dan had de wereld de echte Trump gezien. Maar misschien, zegt hij ook, oordeelt de geschiedenis over tien jaar wel ‘dat Jake een idioot is geweest’.

Zijn pasta is uitstekend. We zullen het nooit eens zijn, maar samen eten en praten is ook wat waard in een gespleten tijd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden