VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Alkmaar

Hoe een meisje van dertien een werkbezoek van D66 betovert

Ter voorbereiding op het werkbezoek dat D66 zou afleggen bij de Klas op Wielen in Alkmaar kreeg ik een verslag van een gesprek met het meisje India toegestuurd. Een fragment:

Wil je klassikaal een les volgen? ‘Ja-ja.’

En bij herrie in de klas, ook in de klas? ‘Ja’

Wil je dat de hele dag? ‘Ja-ja.’

Dus ook alle andere ‘dingen’ naast leren wil je meemaken? ‘Ja.’

En dit zou je de hele week willen? ‘Ja.’

Dat gesprek – bij elkaar vijf A4-tjes tekst – was begonnen om kwart voor 10 en om 1 uur ’s middags beëindigd.

Het zei me niet veel, maar dat veranderde toen ik kennismaakte met de echte India. Een meisje van 13 dat bij de geboorte zuurstoftekort had gehad. Ze is spastisch, heeft voortdurend epileptische aanvallen waardoor haar hoofd z’n eigen gang gaat, heeft rugpijn, kan niet praten en zit in een tuigje in een rolstoel.

India zegt ‘hallo’, Paul van Meenen (links) kijkt mee.

En ze is razendslim en bovendien ambitieus en gedisciplineerd – zeg maar zo’n beetje de kwaliteiten die je mag verwachten van een goede politicus. Wat ik maandagmiddag, samen met drie D66-Kamerleden, heb gezien, was weinig minder dan een wonder. Voor India staat een spraakcomputer, de Tobii. Op het scherm verschijnen woorden, die ze met pupilbewegingen kan aanlichten. Daarna volgt nog een ‘ja’ of ‘nee’ ter bevestiging.

Zo begroet ze ons ook. Na een lastige aanloop – drie Kamerleden en een journalist die met je meekijken is niet niks – wijst ze ‘hallo’ aan. En dan: ‘Ga op bezoek.’ Op de vraag: ga je mee, antwoordt ze: ‘Ja-ja’.

India werkt nu vier jaar met de spraakcomputer en ze zit zo’n beetje op het niveau van groep acht van de basisschool. Wat – ik zeg het nog één keer – indrukwekkend is. Grote vraag: wat komt hierna? Is er een middelbare school die haarverder kan helpen? Ze is niet leerplichtig, dus alles wat scholen doen, is op basis van goede wil. Zou ze een reguliere leerling worden, dan vervalt de uitgebreide zorg waarop ze nu aanspraak kan maken, en is ze kansloos.

Rob Jetten: toch een onderwijspartij.

Klas op Wielen, officieel een kinderdagcentrum voor zwaar gehandicapte kinderen, is gehuisvest in lokalen pal naast basisschool het Kompas en een peuterspeelzaal. De negen kinderen van Klas op Wielen schuiven aan bij hun leeftijdsgenootjes als dat kan. Worden ze te moe, of te druk, dan gaan ze terug naar hun eigen lokalen. Ook gebeurt het dat kinderen van het Kompas naar hen komen. India krijgt vaak gezelschap van Dewi, Jelena en Omaira uit groep acht die haar al jaren kennen en nergens van opkijken. ‘Voor ons is dit leerzaam’, vertellen ze. Dankzij India weten ze dat de nieuwe bioscoop van Alkmaar voor rolstoelrijders heel onhandig is.

Door India vergeet je haast dat het dit keer over ‘de scholenreis’ van D66 zou gaan. De sociaal-liberalen leken zich onder leiding van Rob Jetten tot klimaatpartij om te vormen, maar dat kwam door de urgentie van het moment, vertelt de partijleider, die mee is op werkbezoek. D66 wil onderwijspartij blijven: onderwijs is de motor van gelijke kansen voor iedereen. Weg van het rendementsdenken; leerrecht in plaats van leerplicht, dat is wat D66 wil.

Zodoende maken Paul van Meenen (primair- en voortgezet onderwijs) en Jan Paternotte (hoger onderwijs) een scholenreis met minstens twintig haltes. Dat zijn geen vrijblijvende bezoekjes, in Alkmaar blijven de D66’ers acht uur – tussendoor worden pizza’s bezorgd. Zo willen ze inzichten opdoen voor een onderwijsvisie die wat Van Meenen betreft decennia moet meegaan.

India voor haar project over China.

‘Dit zijn plekken waar je heel blij van wordt, omdat aan elk kind de beste kansen worden gegeven’, zegt hij over Klas op Wielen. Later horen we dat er nog veel werk te doen is: driekwart van de tweeduizend kinderen met ‘ernstig meervoudige beperkingen’ zou op eenzelfde ‘inclusieve’ manier onderwijs kunnen krijgen wanneer de schotten tussen zorg en onderwijs worden weggehaald. In werkelijkheid zijn het er nog maar tweehonderd.

Wat kan D66 verbeteren, wil Van Meenen weten in het kringgesprek, onvermijdelijk bij zo’n werkbezoek. Al snel gaat het dan over respect dat is verdwenen, over onderwijsplannen die met elke kabinetswisseling veranderen, over geldgedreven oplossingen, over veel te vroeg voorsorteren naar een schooltype. ‘Dit soort ruige teksten, daar ben ik gek op’, constateert Van Meenen tevreden.

De volgende dag komt er bericht van India, via haar moeder. Ze was erg moe van het bezoek, maar wilde toch wat kwijt. ‘Samen, vinden, aardig, meneer’, zegt ze. En ‘ja–ja’ met die meneer bedoelt ze Paul van Meenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden