ColumnFrank Heinen

Hoe een journalist ‘mosterd’ zegt en Caroline van der Plas ‘bananenmilkshake’ hoort

null Beeld
Frank Heinen

Tussen indrukwekkende foto’s en uitvoerige aandacht voor haar nieuwe boek kreeg Eva Jinek afgelopen weken in twee landelijke kranten tweemaal dezelfde vraag voorgelegd over het gastenbeleid van haar talkshow en de mogelijke oververtegenwoordiging van luidruchtige minifracties, met name van de rechterkant.

Ook Jineks antwoord was tweemaal min of meer gelijk. Kort samengevat: het viel allemaal wel mee met die aandacht, en bovendien gingen aan elke uitnodiging uitvoerige afwegingen vooraf. Dat we niet dachten dat ze daar op de redactie tussen koffiepauze en natte lunch maar wat voor de vuist weg de usual suspects zaten af te werken. Ook het woord ‘prudent’ kwam in beide artikelen terug.

Prudent. Klinkt altijd tamelijk, ja, prudent.

Bovendien, zei Jinek in de Volkskrant, was bijvoorbeeld solokamerlid Caroline ‘BBB’ van der Plas in twee jaar tijd slechts drie keer te gast geweest. Daarbovenop verscheen ze ook nog in een resem andere programma’s, maar ja, daar had Jinek niets mee te schaften.

Diezelfde Van der Plas, Caroline voor vrienden en tv-redacties, begon maandag in een Wetgevingsoverleg Media plots te citeren uit het NRC-interview met Jinek, waarin ze een voorbeeld van ‘een rare tendens’ had ontwaard.

Het betrof de vraag over het gastenbeleid, waarin ook haar naam was gevallen. De letterlijke formulering van interviewer Rinskje Koelewijn: ‘Geef je niet te veel ruimte aan mensen met weinig zetels die onrust zaaien?’ Valide vraag aan de gezichtsbepalende figuur van een programma dat mede bepalend is voor koers en toon van het gesprek van de dag. Van der Plas maakte daar in eigen woorden van: ‘Van sommige journalisten mag je kennelijk geen mensen uitnodigen met een voor hen onwelgevallige mening. Terwijl deze mensen, ook ik, hier opkomen voor journalistieke vrijheid.’

Oftewel: hoe iemand ‘mosterd’ zegt en jij ‘bananenmilkshake’ hoort. Niet omdat je slechthorend bent, of beroerdbegrijpend, maar gewoon: omdat je zin hebt in iets zoets. Gelegenheden waarbij je jezelf in een enkele zin in de underdogrol kunt manoeuvreren en tegelijk in de spiegel kunt controleren hoe je nieuwe cape als hoeder van de vrijheid staat, zijn buitenkansjes en dienen dan ook volledig benut te worden.

Nog eens Van der Plas: ‘Ik vind het heel vreemd dat een groep journalisten die persvrijheid dan kennelijk wil inperken. Dan vraag ik me af: wat zit ik hier dan nog te doen?’

Tja, wat zat ze daar eigenlijk te doen? Kijkersvraagje. Tja, eh, wacht… Woorden van een individuele journalist verdraaien? Nee? Die verdraaide woorden symbool stellen voor een hele beroepsgroep? Niet? Een achterban langzaam halfgaar stoven in een niet eens meer sluimerende argwaan tegen de media? Weer mis? Een in de rechterhoek van de Kamer gevonden verschrompeld FvD-ballonnetje nogmaals opblazen door de niet-bestaande tendens te signaleren dat ‘onwelgevallige meningen’ niet welkom zijn op televisie, om vervolgens op televisie heel erg niet-prudent over die heel erg niet-bestaande tendens te vertellen, daar kritiek op te krijgen, die kritiek te promoveren tot uitwas van je niet-bestaande tendens en uiteindelijk een chronisch ontevreden polder-Inception te creëren waarin niemand nog weet in welke dimensie van aandachttrekkerij we zijn beland en te verwachten dat men je uiteindelijk een Gouden Kalf geeft, in de hoop aan die verwarrende worsteling een voor alle partijen bevredigend einde te maken? Ook niet?!

Ik geef het op. Wat is het antwoord?

‘Als voormalig journalist sta ik pal voor en achter de persvrijheid.’

O ja. Hm. Ja, precies ja. Poeh. Toch lastiger dan je denkt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden