VerslaggeverscolumnOosterwold

Hoe een illegalenkamp de gemeente van een probleem verlost

Het illegalenkamp is goed weggeborgen in een bouwplaats. Twee tenten en drie caravans. Geen mens, wel tekens van levens: gasflessen, drinkwatertanks, roze meisjesjas. Verbluffend veel kinderfietsjes over het terrein verspreid. Het enige geluid komt vooralsnog uit het kippenhok en van wegstuivende kuikens – de politie is gesignaleerd en daarom zijn de mensen en hun ­levens tijdelijk ondergedoken.

Er wonen vier gezinnen, het kost me tijd dat duidelijk te krijgen. Liever blijven ze onduidelijk. Maar nu is het kampje opgemerkt door een fractieassistent van het CDA, die het onmiddellijk politiek heeft gemaakt. En is er angst dat hier een nieuw Calais ontstaat, een nieuwe Jungle.

Amal Abbass-Saal

Het kost de gemeentelijke woordvoering anderhalve dag om met een summier schriftelijk antwoord te komen op mijn vragen naar het illegalenkamp. Het woord ‘sober’ is hier cruciaal. Elders in ­Almere is voorzien in een ‘sobere’ ­opvang voor zes volwassen illegalen die aan de regels voldoen – bed, bad en brood. Maar mensen die tussen de regels door buitelen of rondzweven in het oneindige Hollandse ­juridisch-bureaucratische vacuüm, mensen die onhandig en ongemakkelijk zijn, die we liever wegdenken, kunnen nergens heen. ‘Wij hebben geen sobere opvang voor uitgeprocedeerde gezinnen met kinderen.’

Dus wel. Hier zijn de kinderfietsjes.

Oosterwold is een nieuwbouwplek waar alles mag. Mensen bouwen er hun eigen huizen, maken hun eigen straten, verzinnen zelf de namen. Veel wonen er tijdelijk in caravans, in afwachting van een prachtig huis en bijpassend leven. Net als de illegalen.

Die verblijven op een kavel waar werklui druk zijn met het bouwen van ‘intercultureel ecodorp’ Diamondiaal. Het kamp is ontmaskerd na een oproep op Facebook om voedsel te brengen. Maar de gemeente wist er natuurlijk al langer van.

‘We willen graag de feiten boven tafel’, zegt het CDA-fractielid, Lesley van Hilten. Ze heeft het kamp gezien en verder geen onderzoek gedaan. De feiten lagen aan haar voeten, maar zijn te ongemakkelijk om op te rapen. Hoe dan ook: ‘dit kan niet’. Een statement waar de wereld wel raad mee weet.

Omdat de politie is gezien, komt Amal Abbass-Saal naar het kamp, de directeur van stichting Inspiratie Inc die het ecodorp bedacht. Alles hier is ‘bij gebrek aan beter’, zegt ze. Amal zou graag een Dixi regelen in plaats van het composttoilet, ze zou de gezinnen graag warm water bieden. Maar het regelen van eten is al ingewikkeld genoeg. Wel hebben de kinderen plezier met de kippen.

Het illegalenkamp...

In Almere wonen vijftig mensen in allerlei gradaties van ingewikkelde-al-dan-niet-illegaliteit, zegt Amal. ‘Ze kunnen niet weg en ze kunnen niet door.’ Ze hebben recht op niks. Ze worden onzichtbaar ­geholpen. Soms is dat niet genoeg. Daarom zijn ze hier.

Een Nigeriaans gezin met drie ­Nederlandse kinderen en een ­vader met een halve Italiaanse verblijfsvergunning. Een Syrisch gezin dat uit Venezuela komt: twee dochters, vader in de war, ze sliepen vijf dagen in het park toen Amal ze vond. In februari. Nog een Syrisch gezin, twee kinderen. Gezin uit Azerbeidzjan plus oma, bezig met een tweede asielaanvraag. ‘Het is complex. En niet iedereen heeft het geduld de complexiteit te begrijpen.’

Komt een cameraploegje van GeenStijl aangelopen, op zoek naar The Jungle. Het valt ze toch wat tegen.

In Almere is de PVV al jaren groot. Die krijgt op het oog niets voor elkaar. Desondanks is fractieleider Toon van Dijk in zekere zin de onderkoning van de stad geworden. En die vindt sober niet sober genoeg. Die staat, anders dan de burgemeester, GeenStijl graag te woord: ‘ontruimen’, ‘kavel ont­eigenen’, ‘gelukszoekers’, ‘illegale activiteiten’, ‘terugkeren eigen land’.

Onderwijl is ook Europa druk met migratie. Er is zelfs een politiek akkoord bereikt. ‘De mensen over wie het gaat’, analyseert Lars Duursma de tekst dit weekend in de NRC, ‘komen in de taal nauwelijks terug’. Het moet vooral niet te menselijk worden.

...met kinderfietsjes

De migranten om wie het gaat wonen hier, in een kamp, in Oosterwold. Sober leven is niet erg, zegt Amal. Wel het worden opgejaagd.

Diamondiaal krijgt geen subsidie, anders dan het CDA en de PVV suggereren. Financier is vastgoedinvesteerder Stefan van Uffelen, de ‘ontwikkelende belegger’ die hoopt te verdienen aan het dorp, en tegelijk wat hoopt bij te dragen aan de maatschappij. Ook hij is van het CDA. Maar Stefan heeft geen enkel probleem met de vier gezinnen.

‘Dit is politiek gewin halen over de rug van hulpelozen’, zegt hij als we bellen. ‘Die raadsleden moeten zich schamen. Politiek kun je van alles vinden. Maar als mensen in een park slapen, help je. Hoe onverstandig het zakelijk gezien ook kan zijn.’

Bovendien lost hij een probleem op voor de gemeente: bed, bad en brood. Gratis. En daar hoor je dan weer niemand over.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden