VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Utrecht-Oost

Hoe een demonstratie tegen de lockdown in mijn buurt belandde

Het complotdenken is een veenbrand die niet zomaar te doven is. Steeds meer partijen hebben hun eigen toko, van tv-presentator Robert Jensen met zijn handel in T-shirtjes, tot de visverwerker op Urk.

Gisteren trok opeens een deel van deze mensen door mijn kalme buurt in het gezeglijke Utrecht-Oost. Jensen zag ik niet. Het was even voor één uur toen ik richting lawaai rende. Auto’s vol stickers met ‘NOS Fake News’ kwamen langs de buurtsuper en de stoet hield maar aan, tegen de coronamaatregelen. Tweehonderd auto’s, volgens telling van de agenten die de demonstratie tamelijk ontspannen begeleidden. Ze reden de stad alweer uit. Ze hadden zich tevoren netjes aangemeld en waren zoals afgesproken begonnen aan de andere kant van Utrecht, bij de carpoolplaats De Meern.

Even later bleek er ook een demonstratie gaande te zijn in Den Haag. Daar hield de politie tientallen mensen aan, omdat ze zich niet aan de aanwijzingen zouden hebben gehouden. Zij zijn met bussen naar het bureau gebracht.

Autodemonstratie tegen de coronamaatregelen.

De autodemonstratie werkte voorbeeldig en is uit het oogpunt van besmettingsgevaar dan ook een vondst. De volgende keer zou ik de deelnemers alleen aanraden nog iets langzamer te rijden, dat communiceert wat handiger. Ze kwamen ‘van overal’, riepen ze door open raampjes. Ze reden in van alles, veel kleine autootjes zoals de Suzuki, maar ook Audi’s en zelfs een Bentley-achtig gevaarte.

Maar wie waren ze? Jong en oud en autochtoon. Men reikte lectuur aan door open raampjes. Velen droegen plastic handschoentjes, sommigen gebruikten een knijper om krantjes en flyers uit te delen. Lange hamvraag op de gele flyer: ‘Waarom moet de hele maatschappij zo lijden met veelal zwaar zakelijk en persoonlijk leed – zowel fysiek als mentaal – om het risico te verlagen voor een relatief zeer kleine groep met veelal onderliggende kwalen?’

Opvallend was hoe vaak De Andere Krant werd uitgedeeld, in deze rubriek al eens beschreven. De makers produceren graag hele nummers bij populaire complotthema’s, zoals eerder over 9/11 en MH17. Er was ook al een nummer over fijn Rusland, dus ik ben benieuwd, maar heb gistermiddag niet kunnen achterhalen wie dit ‘burgerinitiatief zonder winstoogmerk’ nu eigenlijk betaalt. Hoofdredacteur Sander Compagner reageerde niet op mail, in de paar uur die ik na de demonstratie kon geven.

Actielectuur van de betogers.

Hun nummer over ‘gezondheid’ is ten doop gehouden bij de Amsterdamse demonstratie tegen 5G in januari. En de krant die ik gisteren in mijn hand kreeg gedrukt droeg dus het thema ‘Vrijheid’. Binnenin ernstige artikelen met koppen als ‘Het door de media gesteunde CIA-complot’ en ‘Covid-19 wordt door EU-regeringen gebruikt als instrument voor angst en terreur’. Achterin een paginagrote advertentie voor de demonstratie, van de anonieme ‘Nederlandse bevrijdingsbeweging’ Voor Vrijheid Nu.

Via sociale media deed De Andere Krant een oproep voor bezorgers – de oplage zou deze keer naar eigen zeggen 500 duizend exemplaren hoog zijn. De krant viel in brievenbussen in onder meer Etten-Leur, Haarlem, Emmeloord en Utrecht.

Die bezorgers vind ik in de besloten Facebook-groep ‘Rutte arresteren AUB’. Wie zich aanmeldt, krijgt vragen als ‘Bent U voor de islamerisering van Nederland?’ Als ik dit laat schieten maken ze me niettemin lid. In ‘Rutte arresteren AUB’ staat een gefotoshopte foto van de premier, dreigend met een pistool. In deze groep post een vrouw genaamd Dienie een filmpje, terwijl ze met haar scootmobiel mopperend De Andere Krant verspreidt, want Dienie windt zich intussen op over de anderhalvemeterstickers op de stoep.

Visfileerder en romanschrijver Chris Kramer.

Ook elders laten mensen weten de krant vrijwillig rond te brengen – iedereen kan zich aanmelden via de website. Ik spreek uiteindelijk telefonisch met de gemoedelijke Chris Kramer, visfileerder te Urk. Chris zit niet op Facebook maar zag een oproep op twitter. Hij haalde zevenduizend exemplaren van de krant in Dronten op om in Urk en Emmeloord te verspreiden. Chris vindt ‘dat we in deze coronatijd, nu onze vrijheid ons wordt afgepakt, weer politiek actief moeten worden’.

Chris legt de krant dus in stapels bij de Jumbo en Albert Heijn en bezorgt huis aan huis met vrouw en dochter van twaalf. Het was Chris nog ontgaan dat er een demonstratie was, ‘ik zit meer in mijn eigen bubbeltje van mensen die een beetje in de complotscene zitten’. Chris publiceerde al een roman over een gereformeerde Urker die van zijn geloof valt en dan in de ban raakt van complotdenkers, getiteld In zonde ontvangen. ‘Helaas wordt hij nauwelijks gelezen.’

Tegenwoordig schrijft Chris daarom een ernstig blog. Enthousiast: ‘En de volgende keer demonstreer ik, denk ik, mee.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden