VerslaggeverscolumnMarjon Bolwijn in Keverdijk

Hoe een buurt ontwaakt na het plotse ontslag van haar populaire pakketbezorger Sait

.Beeld .

We kunnen het niet vaak genoeg hebben over de moderne slavernij aan de onderkant van onze arbeidsmarkt. Zoals die van de pakketbezorger die in het nauw gedreven door elkaar beconcurrerende bezorgbedrijven en onderaannemers in een moordtempo voor een klein salaris vanuit een luie stoel bestelde kleding, hondenbrokken en wasmachines aan huis bezorgt. Aan ons, de gemakzuchtige consument.

Sait Yilmaz is zo’n pakketbezorger. Was, want hij is ontslagen. Zelf zou Sait nooit het woord ‘slavernij’ in de mond nemen. De 44-jarige in Turkije geboren, gescheiden vader van drie schoolgaande kinderen, gaat niet gebukt onder zijn werk. Pakketten bezorgen is zijn ‘beste en mooiste baan’ in de 18 jaar dat hij in Nederland woont. Beter dan treinen schoonmaken in de nacht (‘gezellig’) en zelfs mooier dan heftrucks besturen (‘geweldig’). Zes jaar geleden maakte hij de overstap. ‘Gezellig met de buurtbewoners, hen blij maken.’

Sait bezorgt geen pakketten maar cadeautjes, zeggen ze in Keverdijk, een wijk met rijtjeshuizen en laagbouw flats aan de rand van Naarden. ‘Hij straalt erbij alsof je jarig bent,’ zegt de 55-jarige Monique Wensing, die met twee wijkbewoners het buurtprotest tegen zijn ontslag aanvoert.

Halverwege januari gaat bij Monique de deurbel. Dat zal Sait zijn met mijn online bestelde kleding, denkt ze. Al ruim drie jaar is hij een vertrouwd gezicht in drie wijken in Naarden die hij als pakketbezorger bedient. Maar op de stoep staat een vreemde. Waar is Sait gebleven? Die is ontslagen, weet zijn opvolger te vertellen.

Sait Yilmaz, de vrolijke ex-pakketbezorger van Keverdijk.

Verontwaardigd gooit ze het nieuws in de Facebookgroep van de buurt. Die ‘ontploft’. ‘Iedereen hier is dol op hem omdat hij altijd vrolijk is en zijn werk goed doet. Hij kent alle wijkbewoners en weet bij welke familieleden of kennissen hij je pakket kan bezorgen als je er niet bent. Sait is als de melkboer van vroeger. Kinderen kijken in de vensterbank naar hem uit.’ De 14-jarige Pawel start een online petitie om de bezorger terug te krijgen. Inmiddels telt die 1.157 ondertekenaars, met opmerkingen als ‘We missen hem. 100% betrouwbaar, persoonlijk en sociaal’ en ‘topgozer’.

Met de vraag om opheldering bellen bewoners PostNL en de koeriersdienst aan wie de bezorging is uitbesteed. Die wijzen naar elkaar. Ik krijg de koeriersdienst niet aan de lijn. PostNL wel en die zegt dat er ‘gegronde redenen’ zijn voor zijn ontslag, waar het bedrijf om privacyredenen niet op kan ingaan.

Oogst van een dag webshoppen in Keverdijk.

In het sober ingerichte appartement van een vriend in Amersfoort (‘Ik woon in een kamer, daar wilde ik je niet ontvangen.’) vertelt Sait dat zijn ‘hart warm is’ van de buurtactie. ‘Ik mis Naarden, ik wil terug.’ Waarom hij is ontslagen begrijpt hij niet. Ja, in december was hij een paar keer ‘twee of drie minuutjes’ te laat op het depot in Almere, waar hij elke ochtend zijn bulk van 130 pakketten voor die dag ophaalde. File, verklaart hij.

Te laat komen betekent dat anderen je pakketten van de lopende band moeten halen, want anders loopt de boel vast, zegt Ruud Wassenaar van de Belangenvereniging voor Pakketdistributie. Het kan zijn dat daar klachten over zijn gekomen van PostNL en Saits directe werkgever dreigde de wijken die hij liep te verliezen, suggereert hij. Door de ‘moordende concurrentie’ tussen de pakketreuzen zijn de marges voor de koeriersbedrijven heel smal, stelt hij.

Volgens Monique en buurtgenoten is Sait besodemieterd.

Monique en buurtgenoten gaan met Sait om tafel. Ze bestuderen het nieuwe contract waaronder hij begin dit jaar zijn handtekening heeft gezet. Hij blijkt te hebben getekend voor zijn eigen ontslag, per 15 januari. Op de witte lederen bank van zijn vriend vertelt hij met opgetrokken schouders dat hij de tekst niet begreep, maar ervan uitging dat het wel snor zat, vertrouwend op de goedheid van zijn bazin, die hem altijd ‘broer’ noemde.

Monique: ‘Hij is besodemieterd.’

In de zoektocht met buurtgenoten naar een advocaat zegt ze gedreven te worden door een rechtvaardigheidsgevoel. Ik bespeur ook een ongemakkelijk besef van medeverantwoordelijkheid, als ze enthousiaste webshoppers als zij zelf, bekritiseert. ‘We willen dat het ons zo makkelijk mogelijk wordt gemaakt en zitten graag voor een dubbeltje op de eerste rang. Met een paar muiskliks bestellen we producten die de volgende dag gratis aan huis worden bezorgd en ook kosteloos kunnen worden teruggestuurd, waardoor bezorgers voor een hongerloontje onder grote druk zich de benen uit het lijf rennen en er kennelijk zo uit liggen. Er verandert alleen iets als we collectief opstaan.’

En intussen blijft Sait lachen, ook als hij vertelt dat hij eind maart zijn kamer uit moet, omdat zijn huisbaas het appartement dat hij met nog drie mannen deelt gaat verkopen. Zijn ogen stralen niet mee.

Meer lezen over pakketbezorgers?

Pakketbezorgers ondergaan een schrijnende werkdruk tegen extreem lage tarieven. Dat stelt Ruud Wassenaar, voorzitter van de Belangenvereniging voor Pakketdistributie. Hij eist ‘eerlijke betaling’ van de pakketreuzen. 

De film Sorry We Missed You heeft de discussie over de werkdruk in de pakketbezorgingsector aangewakkerd. Ook in Nederland gaan schrijnende verhalen van koeriers rond. Vijf tips om het leed van uw pakketbezorger te verlichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden