Column Marjon Bolwijn

Hoe een 82-jarige vrouw bij de rechter belandde voor de appelgroene muren van haar woning

Wie schildert zijn huis nu appelgroen? Ineke van Amersfoort uit Den Helder, 82 lentes jong en veel bedeesder van aard dan haar uitbundige lievelingskleur doet vermoeden. Ze woont in de fraaie wijk Boatex in Den Helder, met water en jachthaventjes rondom. Ze houdt niet van saai, wel van sprekende kleuren. ‘Daar word ik vrolijk van.’ Sommige buurtbewoners worden van appelgroen juist bloedchagrijnig en ze begrijpt niet goed waarom. Misschien is het het afwijkende dat weerstand oproept.

Een paar buurtgenoten hebben na de laatste verfbeurt twee jaar geleden geklaagd bij de gemeente. Er volgen uitgebreid onderzoek, vergaderingen en een oordeel van de Commissie voor Ruimtelijke Kwaliteit: appelgroen is te fel en daarom een ‘welstandsexces’. Pastelkleuren zijn de norm voor deze buurt. Ineke van Amersfoort krijgt de opdracht haar muren over te schilderen. Ze weigert. Een dwangbevel volgt. De huiseigenaar voelt zich in haar vrijheid aangetast en ‘als een klein kind behandeld’.

Appeltjesgroen mag niet. Beeld Marjon Bolwijn

In haar koopcontract staat niets over kleurvoorschriften en waarom zijn de kleuren zwart, rood, felgeel en helder blauw van woningen verderop in de straat wel toegestaan? De gemeente vindt die kleuren ook ‘niet passend’, maar geen ‘exces’. Van Amersfoort vindt dat willekeur en stapt naar de rechter. Die doet deze week uitspraak.

In de 43 jaar dat de vrouw dit huis bewoont zijn haar muren altijd felgekleurd geweest. Eerst appelgroen en jaren later cyclaamroze. Geen haan die ernaar kraait. En als ze in 2007 weer voor groen kiest, krijgt ze na gemor uit de buurt de zegen van de welstandscommissie. Tien jaar later komt er een laag ‘puur bamboe’ overheen. Weer klinkt protest.

Zoeken naar het huis van Ineke van Amersfoort is niet nodig, want het hare knalt er uit, tussen de merendeels witgeschilderde schakelwoningen. Als de voordeur opengaat staat daar een kleine, tengere vrouw met een verlegen glimlach. In de hal hangt een ingelijste poster van een Indiaanse met het citaat ‘Why should an Indian woman have to bleach her hair to be accepted?’

Rood en geel mag wel. Beeld Marjon Bolwijn

Bij het beklimmen van de trap naar de lichte woonkamer met roze bank op de eerste verdieping, vertelt Ineke van Amersfoort dat ze ooit tweede werd bij het Nederlands Kampioenschap turnen voor de jeugd. Haar werkende leven was ze gymdocent op middelbare scholen. Vakanties brengt ze sinds jaar en dag het liefst duikend en snorkelend door in tropische streken, om ook onder water te genieten van de kleurenpracht. Tijdens een van die duikvakanties ontmoette ze 23 jaar geleden haar echtgenoot, de Cubaan Iván, met wie ze een wel heel lange afstandsrelatie onderhoudt. Zijn armoede en die van vele Cubanen in hun vrolijk gekleurde huizen, maakt dat ze moeite heeft met de ophef over haar buitenmuren. ‘Waar maken mensen zich toch druk om.’

In haar dossiermap bewaart ze steunbetuigingen uit de buurt: ‘Wij vinden alle kleuren die je hebt gekozen heel vrolijk.’ Ook handgeschreven brieven uit alle uithoeken van het land, met het aanbod te helpen schilderen, mocht ze haar rechtszaak verliezen. ‘En dan doen we er ook nog wat felgekleurde bloemen bij.’

Ineke van Amersfoort Beeld Marjon Bolwijn

Haar naaste buurman is een van de bezwaarmakers. Een vriendelijke man, die niet in paniek raakt als ik per ongeluk op zijn net gelakte parketvloer stap. Ook van iets grotere afstand moet ik zijn ergernis kunnen zien: het appelgroen weerkaatst op de witte bakstenen rond zijn raamkozijn, en als je buiten staat, op de gehele zijmuur. Als hij televisie kijkt, hangt een groene waas over het scherm, vertelt hij.

Kleurenexpert Mark Kotterink van het Nederlands Kleureninstituut snapt de afkeer van sommige buurtgenoten wel. Instinctief associëren we gebouwen met aardetinten, niet met appelgroen, analyseert hij. Daarom kan dit huis leiden tot een ‘innerlijk conflict’: er klopt iets niet. Uit pure nieuwsgierigheid heeft hij een kleurmeting uitgevoerd op het groene huis – en daarna aangebeld voor een kop koffie.

Kotterink wilde vooral weten of er sprake is van een pastelkleur, omdat de gemeente in de wijk alleen pastel zegt toe te staan. Maar wat is pastel? Dat is niet wit en ook niet off-white, de kleur van het gros van de huizen in Boatex. En ook niet zwart, rood en donkergrijs, kleuren die hij ook ziet in de wijk. Pastel is een bepaalde samenstelling van kleuren, waarbij het voor Ineke van Amersfoorts appelgroen van belang is of het voldoet aan de vereiste dat het bestanddeel witte verf niet minder dan 50 procent is. Uit zijn meting blijkt dat haar kleur er 4 procent onder blijft. ‘Een pot witte verf erdoorheen en niemand kan haar wat maken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden