Column

Hoe echt zijn de sorry's voor Groningen?

Het zal de tijd van het jaar zijn, want anders valt niet goed te verklaren waarom er plots zoveel sorry's door de lucht dwarrelen; waar je ook kijkt zie je ze zweven, de excuses waar je niets voor koopt en die enkel vragen oproepen. Sorry hoezo, en voor wat precies? En: zijn ze wel echt?

Een boortoren van de NAM op een productielocatie voor aardgas nabij het dorp 't Zandt. Beeld anp

Gisteren was het de beurt aan de president-directeur van Shell Nederland, Marjan van Loon, om sorry te zeggen voor - tja, voor wat eigenlijk?

Liesbeth van Tongeren, een Tweedekamerlid voor GroenLinks had om de excuses gevraagd, ze afgedwongen, mede namens de inwoners van Groningen die kampen met scheuren in onverkoopbare woningen en schrik voor de toekomst. 'De Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde dat de bedrijfswinsten en niet de veiligheid van bewoners in Groningen tot 2013 voorop stond', aldus van Tongeren. 'Om vertrouwen in Groningen te herstellen raadde de OVV aan dit te erkennen. Minister Kamp heeft inmiddels excuses gemaakt, maar van Shell en Exxon hebben we nog niks gehoord. Ik wil vandaag horen of ze nu eindelijk bereid zijn de Groningers de excuses te geven die ze verdienen.'

Ja hoor, zei Shells Marjan van Loon, dat wilde ze wel doen: 'Wij erkennen dat de Groningers het overgrote deel van de lasten hebben gekregen van de gaswinning waar we in Nederland allemaal onze welvaart aan te danken hebben. Daarom verdienen de Groningers ook wel onze steun. Daar heeft de NAM zijn spijt over betuigd en daar sluit ik me helemaal bij aan. Dus ik kan ook zeggen: het spijt me, sorry.'

Dat klonk ruiterlijk en fideel, maar even later stond ze in de radiomicrofoon van BNR te zeggen dat de Onderzoeksraad voor Veiligheid het mis had toen de raad eerder dit jaar concludeerde dat de maximale opbrengst en winst altijd voorop hebben gestaan en dat de bekommernis om de veiligheid van de inwoners te wensen overliet. Niets van waar, aldus Van Loon. 'Veiligheid is bij ons altijd nummer één geweest.'

Waarmee haar ruiterlijke sorry van even daarvoor werd weggeblazen door de wind.

En ik dacht aan de woorden Jan Kamminga, voormalig voorzitter van de Dialoogtafel, een praatclub die het gefnuikte vertrouwen van de Groningers in de gasboorders en de autoriteiten moest herstellen. In De Gaskolonie, een prachtboek waarin de NOS-journalisten Margriet Brandsma, Heleen Ekker en Reinalda Start minutieus de immense belangen achter de Groninger gasbel blootleggen, zegt Kamminga dat hij eens werd gebeld door een secretaresse van Shelldochter NAM. Ze vroeg of hij aan het autorijden was en of hij dan de auto even aan de kant wilde zetten want volgens het veiligheidsprotocol van Shell mag je niet bellen tijdens het rijden. 'En de veiligheid van de Groningers dan?', had Kamminga uitgeroepen. 'Dat is andere koek.'

Misschien, dacht ik, is dat wat Marjan van Loon bedoelt met de veiligheid die 'altijd op nummer één' heeft gestaan: altijd de trapleuning vasthouden op het bedrijfsterrein, niet bellen achter het stuur. Scheuren in de muur, een bevende bodem, golvende aardappelgronden, staan simpelweg niet in het veiligheidsprotocol.

Hoog in de lucht zag ik de excuses dwarrelen, doelloos, op weg van nergens naar nergens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.