OpinieStikstofcrisis

Hoe door het Mesdag Fonds Hocus Pocus wordt gespeeld met stikstof

Boeren die zich laten uitkopen vanwege stikstof? Denk eens terug aan de Brabantse nacht van ’84, schrijft Kees Kooman, auteur van diverse boeken over de Nederlandse landbouw.

Boeren betogen tegen stikstofbeleid van het kabinet-Rutte. Beeld Arie Kievit

De ontkenningsfase waarin de landbouwsector verkeert, heeft met het rapport van het Mesdag Fonds een nieuw, beslissend stadium bereikt: er bestaat geen stikstofcrisis. Alsof de vervuiling van ons platteland niet erg genoeg is, wordt heviger dan voorheen gekozen voor de aanval als verdediging. En niet zonder succes: vanwege de complexiteit snapt niemand nog wat waar is en wat niet.

Lobbyisten doen al decennia niets anders dan twijfel zaaien. Nu is het de beurt aan het Mesdag Fonds, gefinancierd door de zuivelindustrie die er baat bij heeft dat zoveel mogelijk bij het oude blijft. Nergens zoveel slagers die hun eigen vlees keuren.

De sprookjes hebben steeds weer nieuwe vertellers, voorop de politici op zoek naar stemmen. In 2009 was het CDA’er Ger Koopmans die het opnam voor de boeren. Hij haalde destijds ook een konijn uit de hoge hoed, nog verrassender dan het Mesdag Fonds dat van water land weet te maken bij ‘onafhankelijk’ wetenschappelijk onderzoek. Toen Nederland door Brussel werd gekapitteld vanwege het hoge nitraatgehalte in het grondwater wist Koopmans de oplossing. Simpel: als je wat dieper ging meten voldeed de norm opeens wel.

Drie jaar eerder kwamen de melkveehouders met fantastisch nieuws, ook weer na ‘doorwrocht’ onderzoek. De verzuring van de natuur had niets te maken met intensieve landbouw maar werd veroorzaakt door de ‘zwavelbacterie’. En zo moddert de sector al minstens zestig jaar voort.

Het is heel eenvoudig: er zitten in Nederland veel te veel dieren op een kluitje. Er is geen andere oplossing dan inkrimping van de veestapel. Iedereen weet het, ook de lobbyisten en zelfs Baudet. De tijd van pappen en nathouden moet voorbij zijn.

Er is één voorbeeld van wat er kan gebeuren als voor de lieve vrede de rekening (voor de belastingbetaler) opnieuw wordt doorgeschoven.

Het is 1 november 1984 als de ministers Braks (Landbouw) en Winsemius (Milieu) komen met een interimwet die een einde moet maken aan een ‘tsunami’ van mest. Vooral in Brabant is de nood hoog. Het is een overval die iedereen verrast. Wat gebeurt? De gemeentehuizen blijven tot diep in de nacht open om nog zoveel mogelijk vergunningen uit te kunnen schrijven. Met als gevolg dat er tot 1987 nog ruim drie miljoen varkens bijkomen.

Het nieuws dit jaar dat meer dan vijfhonderd varkensboeren gebruik willen maken van de uitkoopregeling werd met grote vreugde ontvangen. De schade voor de belastingbetaler wordt geschat op een half miljard. Met de kennis van nu: die Brabantse nacht in 1984 is omgerekend een hele dure, waar ruim 1.000.000.000 euro is stukgeslagen. Die nachten moet niemand meer willen.

Kees Kooman is schrijver van diverse boeken over de landbouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden