COLUMNErdal Balci

Hoe ‘diverser’ de NOS wordt, hoe meer pr-verhalen over religie, moskee en ramadan

Femke Halsema haalde haar kinderen van de zwarte school af en dat is alweer meer dan tien jaar geleden. Ze was geschrokken van de religieuze gruwelverhalen die haar twee kinderen van de klasgenootjes te horen kregen, ging de dialoog aan met de moeders van de betreffende vriendjes, kon geen gevoelens van begrip ontwaren bij ze, deed wat het beste was voor haar kinderen, haalde ze weg daar en vertelde later in alle openhartigheid hierover. Nu zijn we nog een decennium verder en hebben onze instituties die kinderen, die door niemand zijn weggehaald van de zwarte scholen, nodig om het diversiteitsideaal te verwezenlijken.

Bij de NOS willen ze ook niets liever dan aan diversiteitsstandaarden voldoen. Om dat doel te bereiken, zo onthulde actualiteitenwebsite GeenStijl enkele dagen geleden, heeft de leiding daar een diversiteitswedstrijdje bedacht: de verslaggever die aan het einde van de maand de meeste zwarte of islamitische mensen in de reportages had opgevoerd, mocht zich de trotse winnaar van de ‘divibokaal’ noemen.

Na het bekend worden van deze praktijk is er op ­sociale media zo veel verontwaardiging ontstaan (VVD-Kamerlid Zohair el Yassini schreef op Twitter: ‘Het voelt een beetje alsof journalisten van de NOS op safari gaan om exotische diertjes te zoeken om een trofee te winnen’) dat de NOS liet weten de divibokaal-contest niet meer te zullen houden.

Zoals Femke Halsema destijds de hoon van het grote publiek over zich heen kreeg na haar besluit omtrent haar kinderen, zo werd nu over de NOS massaal kwaad gesproken. Maar bij de NOS moeten ze niet al te veel treuren. In deze carrousel van zondebokken wordt elke omroep, krant, ministerie, commissie, politieke partij of vereniging vanwege het gebrek aan kleur bij het personeel of vanwege het op de verkeerde manier willen realiseren van het ‘verheven’ doel, vroeg of laat aan de schandpaal genageld.

Ik twijfel er niet aan dat men zijn best doet. Maar zo’n instituut is niet meer dan de drogist met pijnstillers en plantaardige kalmeringsmiddelen waar chemotherapie nodig is. De diversiteitseis is symptoombestrijding. Zoals de Griekse goden de arme Sisyphus tot het einde der tijden hebben veroordeeld een groot rotsblok telkens weer een berg op te duwen, zo sjouwen onze instituten met emmers water om de molen bij een droge rivier draaiende te houden.

Vanaf de jaren tachtig van de vorige eeuw stond Nederland voor een belangrijke keuze: de bekende doch lastige weg van de volksverheffing voor de nieuwkomers, of de nieuwe culturen en religies omarmen en ze middels subsidies te versterken – en hopen dat het allemaal goed komt. Zo kon het gebeuren dat ik, tot mijn elfde deel van een seculiere, linkse gemeenschap in Turkije, na een jaar in Nederland wonen belandde op een Utrechtse Koranschool. We liepen met zijn allen enorme achterstanden op, en die hadden culturele, religieuze, economische en onderwijskundige oorzaken. Maar Nederland zag nimmer af van dat kwaadaardige, gemakzuchtige experiment waaraan om de tien jaar een nieuwe generatie werd opgeofferd.

Men wilde het hier liever niet hebben over derdewereldpraktijken. Over de ondergeschikte rol van de vrouw en over de talloze misstanden in de achterstandswijken evenmin. De kinderen, die geen vrienden meer zijn van de kinderen van Halsema noch van die van andere witte moeders, worden gevormd in een cultuur waarin je zwicht voor de strenge blik van de vader, waar de wil van de venijnigste vriend op straat wet is en waar je liever doodgaat dan dat je een veroordeling van de imam aan je broek krijgt.

Verblind door de ‘toverformule’ diversiteit weigert men in te zien dat met de mensen die zijn overgeleverd aan wat de herkomstlanden ze via schotelantennes en internet aanbieden, die diversiteit geen kwestie is van kansengelijkheid, maar van ‘exotische namen’ tellen.

Nu we het toch over de NOS hebben: geen wonder dat hoe ‘diverser’ die omroep wordt, hoe meer het Nederlandse publiek pr-verhalen krijgt voorgeschoteld over religie, moskee en ramadan. Dat is de blik van de mensen die als kinderen op de zwarte scholen zijn achtergelaten en daarmee is het lot van de Nederlandse instituten net zo hartverscheurend als dat van Sisyphus.

Opgezadeld met de opdracht het rotsblok de berg op te krijgen denken ze telkens er te zijn, om met lede ogen aan te zien dat het rotsblok met de eigen wil alweer naar de andere wereld, naar de andere omstandigheden, naar de andere grond rolt.

Erdal Balci is journalist en schrijver

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden