Verslaggeverscolumn in Den Haag

Hoe de Partij voor de Dieren het afscheid van Thieme regisseerde

De manier waarop de Partij voor de Dieren anderhalve week geleden het vertrek van partijleider Marianne Thieme aankondigde, had iets zeldzaam ongemakkelijks. ‘Het afscheidsinterview verschijnt 2 oktober in De Groene Amsterdammer’, meldde het persbericht, dat 29 september verscheen. ‘Marianne zal in ieder geval tot aan de publicatie in De Groene geen interviews geven.’

Daar stonden we dan, als parlementaire pers. Buitenspel gezet door partij en weekblad. Geen kans zelf te vragen wat ze hierna dacht te gaan doen, hoe ze terugkeek op haar resultaten en functioneren, of ze die compromisloze systeemkritiek nog steeds de geëigende weg vond, hoe het met de mensendingen in haar partij stond.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

De Groene zelf bracht drie dagen later geen soelaas. In het interview werden soortverraad, dierenrechten en de donuteconomie van Kate Raworth uitgebreid behandeld. De actuele politiek bleef buiten schot. Terwijl de toestand bij de Partij voor de Dieren reden genoeg geeft om daar nieuwsgierig naar te zijn.

Veel vragen voor Thieme.

Wat was hier gebeurd? Waarom een exclusief interview? En waren sommige onderwerpen taboe verklaard?

Een paar gesprekken maken veel duidelijk. Het begon allemaal met Ewald Engelen, hoogleraar aan de UvA, partner van Thieme en, toeval of niet, ook medewerker van De Groene. Die belde journalist Marcel ten Hooven in de zomer met de vraag of hij het afscheidsinterview met Thieme wilde doen, omdat hij eerder een stuk over de PvdD had geschreven dat daar prima was bevallen. Ten Hooven moest even nadenken over het aanbod. De Groene doet in principe geen aangeboden interviews, vertelt hij. Maar voor Thieme maakte hij, in overleg met de hoofdredacteur, een uitzondering. ‘Hier hadden we zelf op kunnen komen.’

Taboes waren er niet, verzekert Ten Hooven. Dat hij niet gevraagd heeft naar de onenigheid rond partijvoorzitter Wolswinkel en het opgestapte Kamerlid Van Kooten is volgens hem omdat hij het gedachtengoed van Thieme en de stijl van de partij wilde belichten.

De Groene Amsterdammer: extra oplage.

Om exclusiviteit heeft De Groene volgens hem niet gevraagd. ‘Integendeel, daar voel ik me ongemakkelijk bij. Ik had liever gezien dat ze bij haar afscheid alle media te woord had gestaan.’ Hoofdredacteur Xandra Schutte beaamt dat: de exclusiviteit komt uit de koker van de PvdD.

Niko Koffeman is senator voor de PvdD en een belangrijk man achter de schermen, de afspraken liepen volgens Ten Hooven via hem. Koffeman legt uit waarom voor deze aanpak is gekozen. ‘Veel media verklaarden de partij vanaf het begin overbodig. Thieme zal gedacht hebben: als ik het iemand in dertien jaar niet heb kunnen uitleggen, gaat dat ook in een afscheidsinterview niet lukken. Er zijn nogal wat valse verdachtmakingen geweest.’ Hij beaamt dat het zelfgeregisseerde afscheid van Alexander Pechtold – vorig jaar met een exclusief interview in Vrij Nederland – een voorbeeld is geweest.

Dat er een vacuüm van drie dagen was tussen bekendmaking en publicatie komt volgens Koffeman door de ledendag op 29 september. ‘Het zou raar zijn geweest als Thieme daar met de leden had gesproken en dat die dan een paar dagen later via de media zouden horen dat ze vertrekt. Daarom is de bekendmaking een paar dagen vervroegd.’

Lintje bij afscheid. Beeld ANP

Onhandig om het zo te doen, dat geeft hij toe. Dat vindt ook Ten Hooven. ‘Daar ben ik kwaad over geweest’, zegt hij. ‘Dat had anders gemoeten.’

De Partij voor de Dieren was intussen zo blij met het interview dat nog voor publicatie besloten werd bij alle partijleden De Groene te laten thuisbezorgen. Een kleine 18 duizend exemplaren werden bijgedrukt. Wat toch een vreemde bijsmaak geeft. Al was het volgens Schutte voor de kostprijs: 75 cent per exemplaar inclusief bezorging.

Media kunnen lastig zijn, ze doen niet altijd wat je wil. Partijen houden de regie daarom bij voorkeur in eigen hand, in Den Haag is dat een voortdurend gevecht. D66 zette een trend door één medium exclusiviteit te gunnen bij het vertrek van Pechtold. De Haagse burgemeester Krikke deed, via Instagram, een onhandige poging hetzelfde te doen. De Partij voor de Dieren ging een stap verder en creëerde een mediastilte van drie dagen. ‘We hadden nog nooit meegemaakt dat iemand van ons de Kamer verlaat’, verklaart Koffeman. ‘Vandaar misschien die onhandigheid.’ Ik ben geneigd er toch ook mediafobie in te zien.

Er was er een in elk geval echt gelukkig met de gang van zaken: Ewald Engelen. ‘Lesje journalistiek dit, voor de rest van de pers’, twitterde hij op de dag van publicatie. ‘Geen roddelvragen maar serieuze interesse in de gedachtenwereld en de motieven van een politicus’. Je regelt een exclusief interview, sluit de rest van de media buiten en neemt ze vervolgens de maat – een opmerkelijke zelffelicitatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden