VERSLAGGEVERSCOLUMN Op de snelweg

Hoe de maximumsnelheid snel en stiekem in een historische nacht wordt teruggebracht

-

Met een mistige operatie in de maanloze nacht wordt snel en stiekem de maximumsnelheid teruggebracht. Er is geen persmoment. Er zijn geen persberichten. Er is geen fotomoment met de minister die een verkeersbord onthult en dat ‘historisch’ noemt – terwijl hier toch geschiedenis wordt geschreven.

Hier nog 130 rijden . Beeld Toine Heijmans

Traag trekt een karavaan met werklui over de snelweg: tekstkarren, actiewagens, botsabsorbers. Ze passen de bebording aan naar 120. Het duurt een tijd voordat ik ze gevonden heb, en dichtbij mag ik niet komen. Het waar, wanneer, wie, waarom en hoe van Operatie Langzamer Rijden, en wat het kost, blijft verborgen in karige rijkscommunicatie.

De persvoorlichter verkeer- en watermanagement verwijst door naar de persvoorlichter bestuursstaf die doorverwijst naar de senior communicatiestrateeg Oost-Nederland, zijnde Jasper Konijnenbelt die het ergste vreest maar wel zijn best doet en terugbelt met een vervelende mededeling: pers niet welkom. Uiteraard vanwege ‘de verkeersveiligheid’.

Dit is een ‘technische opdracht’, zegt Jasper, en het betreft hier een ‘bewegend traject’ – als hij mij vertelt wat er vannacht gebeurt op de snelweg, en waar, is dat levensgevaarlijk.

De slag om de snelweg lijkt me inderdaad linke politiek. Precies zeven jaar en een maand geleden liet een VVD-minister zich uitgebreid door de pers fotograferen bij de onthulling van een 130-kilometerbord. En nu moet de huidige VVD-minister, die ook nog eens premier wil worden, die schitterende mijlpaal slopen.

Al die tijd hing het stikstofmonster boven het land en keken de politici weg. Maar nu begint premier Mark Rutte over ‘de natuur’ die hij tegenkomt tijdens het hardlopen: ‘Je ziet gewoon wel, daar moet je reëel in zijn, dat die natuur er niet mooier op is geworden’, zei hij op de radio, in Met het oog op morgen. ‘Daar staan veel brandnetels, daar staan veel van die bramenstruikjes, je ziet (…) het vaak nog terug in veel viezere plantjes. (…) Het is niet onzin, het stikstofvraagstuk, en ik vind dat je in een schoon land moet willen wonen.’

Snelheid 120, afgeplakt. Beeld Toine Heijmans

Zo rijd ik de nacht in, over de vier snelwegtrajecten die alvast van 130 naar 120 gaan. Achter Barneveld doemen de eerste verdachte verkeersborden op: afgeplakt met zwarte balkjes als de ogen van criminelen. Het zijn glimnieuwe borden; het enige wat Rijkswaterstaat nog moet doen is de stickers verwijderen.

Blijven opletten: hardrijden is Hollands cultuurgoed en ook vannacht doen ze hun best – achter me schiet snijdend de XT-878 voorbij met een gangetje van 160, en de KZ-609 blijft duwen. Op het moment erg in de mode: geen richtingaanwijzers. Het zijn niet eens de Audi’s met hun slangeogen, maar vaak de 308 SW-tjes en Octaviaatjes, opgejut door de Flitsmeister-app die boetevrij scheuren belooft, anoniem in de leasecapsule.

Maar daar is-ie! De karavaan die in naam van de minister de maximumsnelheid verlaagt. Het is lastig te zien hoe ze dat doen, de weg in lichterlaaie door zwaailampen en het schijnsel van een grote, Las Vegiaanse glitterpijl. Het is een korte kermisoptocht en je bent er zo voorbij.

Ik neem de eerste afslag, parkeer onder de minaret van een McDonald’s en struikel tegen de wagen van Barry Wildenburg, een Opel Vectra 2.2 Ecotec met high-performancemotor en remklauwen die rood door de velgen gluren. Die auto is ‘mijn tweede vriendin’, zegt Barry, en tevens ‘een vergiet waar benzine doorheen gaat’.

Tot mijn verbazing heeft hij begrip voor de snelheidsverlaging, al zal het marginale van 130 naar 120 weinig helpen, ‘maak er 100 van, dan houden de mensen zich er beter aan’. Dan worden te boetes te hoog. Nederland is klein, zegt Barry: ‘wat wij hier doen kan de wereld niet redden’, en hij wijst op China en Amerika. ‘Maar ja ik heb ook twee kinderen en die gun ik een toekomst.’

Het aardige is dat hij niet alleen staat. De automobilisten die ik tref vannacht zitten bijna allemaal op de lijn-Barry. Zelfs de Telegraaf moest opschrijven dat een meerderheid van de Nederlanders voor verlaging van de maximumsnelheid is – historisch.

‘Als 130 op sommige plaatsen niet kan vanwege stikstofnormen, dan moet de snelheid omlaag’. Aldus, in Trouw, de ex-minister die destijds zo trots was op haar 130-borden, de kroon op haar politieke carrière, basis onder het langjarige succes van haar vroempartij. Die tijdens het persmoment zei: ‘dit is een historische stap vooruit’.

Nu snel alles naar 100 graag, dat geeft op alle fronten rust.

Aan de andere kant van de Veluwe, op de A28, kan ik de langzaamaankaravaan dan eindelijk beter bestuderen. Hij sukkelt over de linkerrijbaan en houdt halt bij elk verdacht bord. Dan steekt een man in overall de snelweg over, trekt de stickers los en loopt terug.

Gevaarlijk werk, maar niets zo gevaarlijk als een zwabberende politicus.

Las-Vegiaanse glitterpijl. Beeld Toine Heijmans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden