VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Avenhorn

Hoe de familie Pronk acht miljoen tulpen weggooit

.Beeld .

De tulpen van de familie Pronk (‘Iedereen Pronkt met Tulpen’) kunnen niet zomaar ophouden. Die gaan in Avenhorn gewoon door. Het kweken van Nederlandse tulpen is bijna volledig geautomatiseerd en wat begonnen is moet hier worden afgemaakt. Ook nu de handel stilvalt.

Denkend aan Holland  zie ik miljoenen tulpen op lopende banden traag door oneindige kassen gaan en de laatste anderhalve maand van het plukseizoen zijn ze onverwacht gedoemd om te sterven. ‘En toch gaat het allemaal door!’, zegt Bas Pronk. ‘Dat kan niemand stoppen!’.

De laatste Polen staan de bollen nu te prikken. Eén bol op vier prikkers, honderdvierentwintig bollen per container, die gaan naar de koelcel, waar ze in twee weken wortels krijgen, normaal bij vijf graden, nu bij drieënhalf om de groei te remmen. Want bollen met wortels moeten door: de kas in, waar de containers op lopende banden komen, daar gaan de tulpenvelden rond, krijgt iedere tulp één keer per dag vocht en voedingsstoffen onder de watergeefboom. In alle groeifasen en soorten. Pinkadour, Royal Virgin, Flashpoint.

Bas in de kas.

Een klein deel kan nog heel even naar de veiling. Voor de rest wacht nu aan het eind een grote vuilcontainer. Als die vol is stort een Pool de tulpen buiten op hoge stapels uit boven de Hollandse klei.

‘Terug naar het land, waar ze horen’, zal Nicolien plechtig als een uitvaartbegeleider zeggen. Nicolien van der Lee, 64 jaar oud, met een klein groepje staat ze in de plukhal de laatste tulpen voor de veiling uit containers te trekken. Plukt al haar halve leven. ‘Te veel koeien, te veel trekkers, te veel tulpen’, vervolgt Nicolien haar preekje, ‘de aarde gaat er stuk aan. En met een groot bedrijf kun je niet meer terug, het is een keuze die je zelf maakt.’

Bas luistert kalm mee. Hij en Tom blijven rustig onder hun catastrofe. Jongens nog, 24 en 22 jaar oud. Gingen het bedrijf met hun oom wat eerder leiden dan de bedoeling was, toen hun vader twee jaar geleden ernstig ziek werd: ‘Onze vader hebben we nu thuis opgesloten.’ Precies een week geleden, toen Nederland na de persconferentie van donderdag stilviel en de tulpenprijzen kelderden, kregen ze ook de uitslag van de bloedwaarden van hun vader. ‘En die waren goed’, zegt Tom. Ha. Kwestie van relativeren.

Bas (links) en Tom Pronk.

De veiling accepteert een week later nog maar 30 procent van wat tulpenhandelaren daar vorige week leverden. Deze week gooien ze dus 145 duizend tulpen weg en de komende weken nog veel meer: Pronk exporteert jaarlijks twintig miljoen tulpen, daarvan zijn er nu acht miljoen gedoemd. ‘Een café kun je na een paar maanden weer openen’, zegt Bas, ‘hier hopen we dat het blijft bestáán’. De sierteelt is na de reisbranche misschien wel het zwaarst getroffen door coronamaatregelen, schreef Peter de Waard al.

We praten in de ruim bemeten kantine, met grote posters van Sylvie Meis en een flinke bar met tap voor de vrijmibo. Waar onder normale omstandigheden vijfentwintig tot dertig werknemers komen. De Polen gaan nu niet terug naar Polen. ‘Die wonen allang in Nederland’, zegt Bas, die gaan ‘zo door naar de perenpluk’. Herstel: normaal dan. Nu duurt dat nog even. De laatste bollenprikkers kan ik het niet vragen. Ze verstaan me niet.

De tulpenkweek is volgens Bas net als ‘de situatie buiten’ erg stressvol, er kan veel misgaan. Eerst moeten ze in het voorjaar de juiste bollen voor de kweek selecteren op hun bollenvelden in de Flevopolder, ‘die moeten vrij van virussen zijn’. Dan de gekozen exemplaren in de zomer ‘prepareren’, omgeven door enige geheimzinnigheid (‘Iedere kweker doet dat op zijn eigen manier en vindt zijn eigen manier het beste’). Dan nog de juiste temperatuur kiezen om de bollen te bewaren. Van de verkeerde kun je schimmels krijgen.

Het tulpenkerkhof.

Bas ziet mensen nu een vorm van zekerheid zoeken die tulpenkwekers nooit hadden. Misschien kunnen Tom en hij daardoor ook beter in de situatie berusten. ‘In de tulpenkweek word je afgemaakt als je het verkeerd doet. Als je tulpen moet weggooien door je eigen fout sta je alleen. Maar dit probleem doen we met zijn allen.’

Ik mag het tulpenkerkhof nog zien. Eén hoge deur door naar buiten, wat stappen door de klei en opeens ligt daar een Nederlandse versie van dat dure hooimijt-schilderij van Monet voor je neus.

‘Les Meules’, vorig jaar in New York geveild voor 110 miljoen dollar.

Tulpenberg, kale bomen, klei.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden