Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen

Hoe ayahuasca de lsd van burgerlijk Nederland kan worden

Voordat ze ayahuasca ging verkopen, de rituele drank waarmee volken uit het Amazonegebied al eeuwen hevige hallucinaties opwekken en die nu sluipenderwijs de lsd van burgerlijk Nederland wordt, werkte Caroline Spekle op het callcenter van een verzekeraar.

Ik: ‘Ah, vandaar.’

Zij: ‘Nou ja, ergens wel.’

Wie wil er niet uit een keurslijf breken? Op ayahuasca kun je geweldig trippen, zeggen liefhebbers. Twee halve borrelglaasjes van het brouwsel: ongelooflijk smerig en ziekmakend. Maar! Dan!

Ayahuasca

Neem Casper Verhoog (32), zelfstandig ondernemer in horecameubels. Controlfreak sinds zijn twaalfde, toen zijn moeder vertrok. Zegt: ‘Het leven is een soort escaperoom waar je uit moet zien te komen’. Casper heeft nu twee ayahuasca-ceremonies bij Caroline achter de rug en kan niet ophouden te vertellen hoe ge-wel-dig hij daarvan is opgeknapt. Weer! Voelen!

Haar zus had al een ayahuasca-centrum in Groot-Ammers, Caroline begon Beyond Illusion in Arnhem. Tien jaar geleden waren er vijf of zes ayahuasca-centra in Nederland, nu zijn het er volgens Caroline bijna zeventig. De werkzame stof DMT in ayahuasca geldt als verboden harddrug, maar de ingrediënten voor het brouwsel zijn vrij verkrijgbaar voor spirituele doe-het-zelvers. En ayahuasca-sessies worden al jaren door de vingers gezien. Dit ondanks zorgen bij verslavings- en ggz-deskundigen.

Deze maand veranderde dit: burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem droeg Caroline op meteen te stoppen met het schenken van haar brouwsel. Dit nadat in het Brabantse Eersel een man overleed na een vermoedelijke ayahuasca-sessie. De politie deed daar een inval tijdens een ceremonie.

Om de schimmenwereld van Beyond Illusion te bereiken moet je toepasselijk een rivier over, al is het dan gewoon de Nederrijn: bedrijventerrein, weggetje langs een houtzagerij, voorbij een veldje met tiny houses. Aan de rand van de rafelrand ligt in het groen een oud huis met opgeknapte schuur: houten vloeren, planten, indianenstoffen, edelstenen, yogakussentjes. En een keukentje, met een stapel emmers, voor als de ayahuasca-gebruikers gaan overgeven.

‘Niet zo vaak als mensen denken, maar het gebeurt natuurlijk wel’, zegt Caroline. Diarree krijgen ze ook soms.

‘Ayahuasca drinken op zichzelf is verschrik-ke-lijk’, zegt ondernemer Casper Verhoog blijmoedig. Caroline heeft op mijn verzoek gebruikers te ontmoeten grote ayahuasca-fans gebeld uit haar bestand van ruim zevenhonderd personen. Nu zitten we rond haar houten tafel.

Caroline Spekle en ondernemer Casper Verhoog.

Een docent aan het vwo, 57 jaar oud, die om haar werk onherkenbaar wil blijven. En haar partner A., die vanwege haar ook zijn naam niet noemt. Hij is 72 jaar en was kweker.

Zij: ‘Terwijl ik nooit drugs heb gebruikt, maar ik ben wel altijd op zoek naar de zin van het leven.’ Hij: ‘Ayahuasca brengt je op een héél diep niveau bij jezelf.’

Lin Wouters (36), een machineproductiemedewerker met een burnout, onderging in drieënhalf jaar dertig ayahuasca-ceremonies: Ze zag ‘alleen nog maar het lelijke’, dankzij ayahuasca ‘veranderde dat’.

Een ceremonie van zo’n tien uur kost 145 euro, met overnachting en ontbijt 185 euro. Hoe betaalt Lin dat? ‘Ik doe wat klussen voor Caroline. En soms mag ik wat minder betalen.’ Caroline vraagt klanten met geld ook wat extra, ‘voor de echte minima.’

Allen bezweren dat ayahuasca niet verslavend is. ‘De ervaring is te heftig om vaak te doen’, schrijft ook verslavingsinstelling Jellinek op de eigen website. Het gebruik van Lin suggereert anders, net als dat van de tengere Christian Pauw (25), heftruckchauffeur: eenentwintig ceremonies in een jaar, soms zes per week: ‘Ik ben lang depressief geweest en dankzij ayahuasca kwam ik eruit.’ Christian vindt dat hij socialer is geworden, ‘ik zit minder in mijn hoofd’.

Caroline schenkt haar brouwsel nu niet meer, bang dat straks ook bij haar politie binnenvalt valt terwijl er deelnemers liggen te trippen: ‘onverantwoord’. Maar ze wacht nog steeds op het officiële verbod.

Marcouch zei tegen Omroep Gelderland over sluiting van Carolines centrum te overleggen met het Openbaar Ministerie. Meent hij het? Als ik dat navraag bij het arrondissementsparket Oost-Nederland zijn ze erg afhoudend: er wordt overlegd, maar Marcouch heeft zelf de bevoegdheid de tent te sluiten, daar moet u zijn. Volgt al snel een telefoontje van de burgemeester zelf. Die wijst naar het OM, die de Opiumwet wel eens zou kunnen handhaven. ‘Ik heb gevraagd de verkoop van ayahuasca te stoppen, maar voor meditatie en zo hoeven ze van mij niet dicht.’ Verantwoordelijkheid: ook een soort escaperoom waar je uit moet zien te komen.

Ayahuasca-centrum Beyond Illusion.

De populariteit van ayahuasca groeit. Deskundigen maken zich zorgen en waarschuwen voor incompetente sjamanen. Volkskrant-redacteur Wendy van der Waal probeerde zelf onlangs ayahuasca uit bij een aanbieder in Nederland maar kwam niet direct tot grote inzichten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden