Column

Hoe 32 trollentweets over Amalia werden verheven tot nationale kwestie

Nieuw Venster

Loes Reijmer werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Loes Reijmer.

Het zou een jaarlijks terugkerende volkssport zijn. Angela de Jong, tv-recensent van het Algemeen Dagblad, had zich jarenlang zitten verbijten, maar nu kon ze zich echt niet langer inhouden. ‘Amalia-twitteraars moeten zich doodschamen’, luidde de kop van haar column over Koningsdag. Ze was er hels en verdrietig van geworden dat ‘zoveel mensen’ kritiek hadden op het gewicht van de 14-jarige kroonprinses. ‘Hoeveel berichten moeten er nog komen over pubers die zichzelf van het leven beroven omdat ze gepest worden op school? Hoeveel tieners leveren er een gevecht op leven en dood tegen anorexia?’

Haar hartekreet resoneerde. De column, bedoeld voor de krant van de volgende dag, werd alvast op de site van het AD geplaatst en veelvuldig gedeeld op Twitter. Blendle tipte het stuk de ochtend erop: ‘Deze is voor iedereen die gisteren een 14-jarig meisje bodyshamede op Twitter.’ Hoppa: best gelezen artikel van de week. ‘Amalia werd gisteren door het slijk gehaald door heel veel twitteraars’, zei presentatrice Bridget Maasland in RTL Boulevard. Wat zijn dat toch voor mensen, vroegen de andere studiogasten zich hoofdschuddend af.

Gefatshamed

Nu wil het toeval dat ik tijdens Koningsdag eens niet voorsorteerde op de kater van het jaar, maar nogal zwanger een oranjetompouce naar binnen zat te schuiven op de bank. Televisie aan, telefoon met Twitter in de hand. Ook daar zag ik onthutste tweets over de kritiek op het lichaam van Amalia langskomen. Alleen kon ik de bron van de ophef, de nare berichten, nauwelijks vinden.

Om erachter te komen waar de nationale ontreddering nou precies op gebaseerd was, bekeek ik bijna 1.900 (re-)tweets die tijdens de NOS-registratie van Koningsdag en in de vier uur daarna waren geplaatst. In slechts 32 tweets werd Amalia, om het maar even modern te zeggen, gefatshamed. Meer dan de helft daarvan was afkomstig van dezelfde trol: een anoniempje genaamd ‘Vaak Provocatief’, iemand die met ruim tienduizend tweets nog geen zeventig volgers wist te vergaren. Het waren trouwens allemaal anoniempjes, zonder naam en foto. Eentje noemde zich ‘Sociaal Incapabele Frikandel’. In de honderden resterende tweets werd hier en daar wat gemord over de kleur en pasvorm van Amalia’s pantalon, maar vooral heel vaak benadrukt hoe práchtig ze eruitzag. Een groot deel van de twitteraars vroeg zich af in wat voor land we in hemelsnaam leven, als een meisje van 14 jaar oud niet zonder kritiek over straat kan. ‘Ik hoop zo dat prinses Amalia geen twitter heeft’, prevelde iemand.

Prinses Amalia tijdens Koningsdag 2018 in Groningen. Foto Getty Images

Tegengesteld effect

De kans dat Amalia de sneue tweets van ‘Vaak Provocatief’ zou hebben meegekregen, lijkt me inderdaad verwaarloosbaar. Althans, als het daarbij was gebleven. Maar de steunbetuigingen hadden een tegengesteld effect: ze verhieven 32 trollentweets tot een nationale kwestie. Op maandagochtend werd er op NPO Radio 1 nog over nagepraat en zelfs Vlaamse media berichtten erover.

Wat is de psychologie van dit alles? Mensen namen het vast met goede bedoelingen op voor Amalia. Maar op sociale media beeldhouwen we ook de beste versie van onszelf. Het kan dus geen kwaad om even te benadrukken dat je aan de goede kant van de geschiedenis staat. ‘Noem een 14-jarig meisje niet dik’ is helemaal geen originele of vernieuwende gedachte, maar blijkbaar toch duizenden keren het twitteren waard. Uit de column van De Jong sprak eveneens een welhaast revolutionaire geestdrift, alsof hier iets werd verkondigd waarover we niet al lang met z’n allen overeenstemming hebben bereikt. Andere media toonden ook weinig zin om de kwestie in juiste proporties te zien.

Natuurlijk, online shaming en fatshaming zijn reële problemen. En vrouwenlichamen worden inderdaad voortdurend geëvalueerd en bekritiseerd, helaas ook die van pubermeisjes. Al is de wijze waarop dat gebeurt vaak veel subtieler en complexer dan de rechttoe rechtaan tweetjes van iemand die zich ‘Sociaal Incapabele Frikandel’ noemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.