COLUMNPETER DE WAARD

Hijsen we zelf de Britten niet te veel op een schild?

Peter de Waard artikel ColumnBeeld .

Indien Maddie McCann toevallig Annie Vink had geheten en in Oldenzaal was opgegroeid, had echt geen Engelse krant aandacht gehad aan een ontvoering van 13 jaar geleden in de Algarve. Maar omgekeerd stonden de kranten in Nederland wél bol van haar ontvoering.

Het zegt veel over de statuur van Groot-Brittannië. Alles wat daar gebeurt, wordt breder uitgemeten dan in welk ander land ter wereld ook. Het Britse koningshuis is de royalty van de wereld. Prins Harry – zesde in de lijn van de troonopvolging – en Meghan Markle zijn in Nederland bekender dan de eigen prins Constantijn en Laurentien.

Wereldwijd is iedereen verzot op Britse sitcoms, crimi’s en kostuumdrama’s. De Premier League is de enige voetbalcompetitie die zowel in de Gobi woestijn als op de Argentijnse pampa’s is te volgen. Britse muziek- en filmsterren zetten de trend bij de grammy’s en de oscars. En de Lagerhuisdebatten (‘order, order’) zijn mondiaal theater.

Groot-Brittannië heeft de wereld cultureel nog altijd gekoloniseerd. En wie in zo’n land woont, en zeker wie daar over regeert, wordt al gauw arrogant. Dat de Britten geen millimeter toegeven in de onderhandelingen met de EU over een handelsverdrag ligt voor de hand. Ze pochen over hun soevereiniteit. Ze denken niemand nodig te hebben, behalve als ze zoals in de jaren zeventig nagenoeg bankroet zijn, en de hand moeten ophouden.

Hoe feller de leiders van zich afbijten en hoe controversiëler, zelfverzekerder en extravaganter hun gedrag is, hoe groter hun plaats in de geschiedenis. Dat gold voor Churchill – die Hitler weerstond en tijdens de Luftwaffe-bombardementen de dag begon met champagne – Margaret Thatcher – die de mensen het neoliberalisme opdrong – en Tony Blair – die de wereld van alle dictators wilde ontdoen. En dat geldt ook voor Boris Johnson. 

Hun eigenzinnigheid kunnen de Europeanen ook deels zichzelf verwijten. Zij hijsen dat volk op een torenhoog schild. Als Nederland net zoveel Franse en Duitse cultuur zou inademen als Britse, zou Boris een toontje lager zingen.

Arrogantie is ook de Fransen niet vreemd, maar zij koesteren slechts de illusie dat ze in de wereldpolitiek en -economie nog een hoofdrol spelen. De Britten gaan een stap verder. Zij denken dat ze op grond van hun historie met de Magna Carta, het Domesday Book en twee gewonnen wereldoorlogen, de wereld nog altijd naar hun hand moeten zetten.

Militair, politiek en economisch stelt Groot-Brittannië niet veel voor. Maar met hun taal en de de nostalgie naar de tijd van het oude imperium koesteren ze nog een leidende rol. Ze zijn daardoor compromisloos tot het moment dat ze op zwart zaad zitten. Als Brussel de Britten in in de handelsonderhandelingen op de knieën wil dwingen, kan dat alleen door het eiland in de periferie economisch klein te krijgen.

De ontvoering van Maddie McCann is een tragedie, maar geen grotere tragedie dan die van andere peuters in deze wereld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden