Hieraan herken je een gematigde moslim

Nieuwsgierigheid en een gezonde scepsis bepalen hoe ik naar mijn islamitisch geloof kijk.

Een biddende moslima. Beeld anp

De gematigde moslim redeneert op vrije wijze en vanuit een vrije geest. De gematigde moslim interpreteert de islam in de tijd waarin hij leeft en ontleent zijn morele opvattingen niet alleen aan het heilige boek, maar ook aan zichzelf en aan zijn omgeving. De gematigde moslim laat zich door niemand 'de waarheid' opleggen.

De gematigde moslim durft dogma's in de islam te bespreken en ter discussie te stellen.

Hij of zij ontleent ook kennis en wijsheid aan niet-islamitische bronnen in wetenschap en cultuur. Een gematigde moslim houdt er rekening mee dat de koran en de hadiths eeuwen geleden tot ons zijn gekomen.

Fundamentalisten zeggen dat deze redenatie uit den boze is. Dat dit vloeken in de moskee is. Zij zeggen: 'Je bent moslim of niet en anders ben je een kafir of een afvallige. Je moet leven naar de letter van het heilige boek, anders mag je jezelf geen moslim noemen.' Ik heb me hierdoor nooit van de wijs laten brengen.

Ik wil ruimte scheppen voor een islam van de 21ste eeuw. Een islam van nu.

Ik vind dat je ook een goed moslim kunt zijn door naar de geest van de koran en niet naar de letter van het heilige boek te leven. Ik sta pal voor een vrijzinnige islam, die sociaal, ethisch en vredig is, voor innerlijke wijsheid versus opgelegde dogma's.

Moslims over de hele wereld moeten met de islam in hun hart in harmonie kunnen leven met andersgelovigen of ongelovigen. Dit streven naar harmonie hoeft geen illusie te zijn.

Van mijn wijze moeder heb ik geleerd wat voor jezelf denken is. Van haar leerde ik kritische vragen te stellen en voor mezelf op te komen. Daar-om zal ik altijd naar de islam blijven kijken door een progressieve bril. Tegenstrijdigheden, obstakels of verouderde opvattingen zal ik ter discussie blijven stellen. Nieuwsgierigheid en een gezonde scepsis bepalen hoe ik naar mijn geloof, met al zijn dogma's, kijk.

Ik beschouw mijn cultuur, geloof en traditie niet als iets dat star en voor eeuwig onveranderlijk is. Een cultuur, een geloof, leeft en is altijd in beweging, samen met de gelovigen.

De gematigde, seculiere islamhervormers, de verlichte, vrijzinnige en liberale moslims moeten veel meer van zich laten horen. Ook laten zien dat zij deel uitmaken van 'de' moslims. Willem Post zei in de Volkskrant: 'Uiteindelijk kan de westerse wereld alleen overleven als wij de gematigden onder de 1,5 miljard moslims als bondgenoot koesteren.'

Wanneer ben ik tevreden?

Als de islam hand in hand gaat met democratie. Moslims moeten streven naar (mede-) menselijkheid, menselijke waardigheid in al hun handelen voorop stellen en rechtvaardigheid in de praktijk brengen. Moslims horen gastvrij, hulpvaardig, opofferingsgezind en vrijgevig te zijn. Het is de plicht van moslims de armen en minder bedeelden te voeden. Daklozen, weduwen en wezen, vrouwen en kinderen, zieken en oude mensen moeten kunnen rekenen op hun zorg en genegenheid.

Als moslimmannen zich minder bezighouden met de positie en seksualiteit van de vrouw en meer met armoede- en hongerbestrijding.

Als de Arabische liga, met 22 landen als lid, een brede dialoog over eigen normen en waarden stimuleren. De islam moet een geloof worden van vrijheid en tolerantie. Er moet een gematigde en praktische invulling aan gegeven worden. Denkbeelden van vrouwen moeten deel uitmaken van een religieus debat. Het wordt tijd dat vrouwen hun positie in de samenleving afdwingen. Hervormingen van binnenuit op grasroot-niveau. Hervormingen kunnen niet plaatsvinden zonder vrouwen.

Als vrouwen in heel de islamitische wereld net zoveel waard zijn als mannen. Als meisjes overal naar school mogen gaan of mogen studeren. Als meisjes zelf mogen beslissen of ze willen trouwen of scheiden of niet. Of ze kinderen willen krijgen of niet. Als vrouwen zelfbeschikkingsrecht hebben en niet lijdzaam hoeven te volgen en te gehoorzamen. Vrouwen worden niet geboren om ondergeschikt te worden gemaakt aan een man.

Als de politiek in de Arabische landen niet meer alleen het domein is van (oude) mannen. De politiek, hoge functies, raden en commissies moeten worden bemenst door zowel wijze mannen als wijze vrouwen.

Een land hervormen, democratisch en vrij maken kan alleen als de sharia onderschikt wordt gemaakt aan de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Familiewetten moeten hervormd worden. Progressieve familiewetgeving is de eerste stap naar democratie.

En tot slot: elke geschoolde islamitische vrouw in de wereld heeft de plicht om een ongeschoolde vrouw te leren lezen. Het is van levensbelang dat vrouwen andere vrouwen alfabetiseren.

Samira Bouchibti is schrijfster en adviseur integratie & inclusie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden