Column Olaf Tempelman

Het zelfbeeld van Zuckerberg lijkt op dat van leiders van éénpartijstaten

Mark Zuckerberg Beeld AFP

Stel u de volgende Volkswagen-reclame voor: ‘Diesel is niet goed voor ons. Sjoemelen met uitstootwaarden van dieselauto’s is geen fraaie praktijk. Gelukkig is Volkswagen aan het veranderen. We doen ons best minder met dieselsoftware te sjoemelen. We streven naar een toekomst waarin opgegeven uitstootwaarden overeenkomen met de reële uitstoot, zodat u meer milieu krijgt en minder klimaatverandering. ’

U zegt: ze zouden wel gek zijn! Is Facebook dan ook gek? Ik had vaag iets over Zuckerbergs publicitaire zelfkritiek gehoord toen ik bij een tussenlanding in de VS overal de affiches zag hangen. Onder ‘Spam is not your friend’ vertelt Zuckerberg dat Facebook ‘aan het veranderen is’ zodat je in de toekomst ‘meer van je vrienden ziet en minder dingen die daar tussenin staan’ . Onder ‘Fake news is not your friend’ zegt Zuckerberg dat ‘Facebook hard aan het werk is fakenieuws op te sporen en verspreiding te verminderen’. Je hebt ook affiches met de tekst ‘Fake accounts are not your friend’.

Een doorsnee commercieel bedrijf zou wel uitkijken zoveel onfrisse was buiten te hangen, maar in die categorie lijkt Zuckerberg zijn bedrijf niet te plaatsen. Deze ceo lijkt Facebook te zien als een instantie die de mensheid verheft en daarin af en toe wordt geplaagd door minder leuke dingen die mensen eigen zijn. Waar lijkt dat zelfbeeld op? Precies: op het zelfbeeld van leiders van partijen die de dienst uitmaken in éénpartijstaten. Wie weleens een land heeft bezocht waarin één partij belangrijker is dan andere, weet dat die Partij vaak bezig is zichzelf te verbeteren. ‘Corruptie hoort niet bij socialisme!’, was een bekende slogan uit de oude Sovjet-wereld die je nog steeds op Cuba ziet. Meldingen van offensieven tegen corruptie en vriendjespolitiek gaven heimelijk een prima beeld van het reëel bestaande systeem. Spam, fakenieuws en fake accounts horen bij het reëel bestaande Facebook.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.