Column Eva Hoeke

Het was een prachtig, Andere Tijden-achtig verhaal dat ik niet ging checken

Foto Robin de Puy

Als het vroeger heet was in de zomer (en vroeger was het altijd heet in de zomer) en alle buurtkinderen 's middags naar huis werden geroepen voor een glas limonade, schonk míjn moeder gewoon dampend hete thee 'omdat je dan juist afkoelt'. Ofschoon me dat toen ook al paradoxaal in de oren klonk, dronk ik het toch maar op, want ik was een braaf kind en ging ervan uit dat moeders altijd gelijk hebben, een opvatting waarin ik sindsdien overigens geen centimeter ben opgeschoven.

Ik dacht hier aan toen we onlangs naar een speciale aflevering keken van het tv-programma Andere Tijden, waarin werd teruggeblikt op het Hollandse weer en de invloed daarvan op haar bewoners gedurende de periode 1950-1980. 'Bleh', pruttelde ik nog toen de Man de uitzending aanzette, maar ik had beter moeten weten, want Andere Tijden is altíjd interessant, of het nou gaat over supermarktoorlogen, Big Brother of over de Vrouwen van Martin Luther King; het maakt niet uit, Andere Tijden is geschiedenis en entertainment ineen, een terugblik en een voorspelling tegelijk, uitgeserveerd in prachtige Polygoons, en terwijl je van de ene aha-erlebnis in de andere valt, snap je ineens waarom de wereld draait zoals-ie draait en dat in 30 minuten, dat red je niet hoor, met een boek.

Ook deze aflevering stelde niet teleur.

Vanaf de bank werden we getrakteerd op verhalen uit elke hoek van ons collectieve geheugen, van de watersnoodramp in 1953 naar de winter van 1963 waarin er een autotoertocht werd gehouden van Medemblik naar Stavoren, met een tankstation midden op het IJsselmeer. We zagen hoe scholieren al járen met zware rugtassen tegen de wind in fietsen, hoe hele generaties bakken & braden op het strand van Zandvoort en hoe een windhoos over het Betuwse plaatsje Tricht in de zomer van 1967 in twee minuten tijd twee doden eiste. Mooie beelden ook van zwemmende pubers, schelpen in emmertjes en gebolde zeilen met daaronder de muziek van Ramses Shaffy & Liesbeth List, Pastorale, en even later, toen het over sneeuw ging, Dinah Washingtons It's Magic. En ineens was hij daar, die kurkdroge en snikhete zomer van 1959 en het mannetje dat het jaar rond zijn lange onderbroek en zijn flanellen hemdsmouwen aanhield en daarover zei: 'Hoe meer da'je oet trek, hoe warmer of het wordt.'

Ik belde mijn moeder: het verhaal van de hete thee klopte nog steeds. Als je lijf het signaal kreeg dat het heet werd, ging het aan het werk om het koeler te krijgen. 'Dat deden ze vroeger ook als ze aan het hooien waren, die jongens kregen gewoon thee op het land. Je hád niet eens limonade. Pas in de jaren zestig kwam dat op de markt, gazeuse van Exota. Toen heeft Marcel van Dam nog zo'n fles laten knappen in zijn consumentenrubriek op tv, want daar zat veel te veel koolzuur in, zoek maar op. Naast ons woonde de familie Ruiter, in de zomer gingen we op de fiets naar Bakkum. Dan namen we brood mee en zo'n fles Exota. Heel af en toe kreeg je een ijsje, als je een kwartje kreeg van je grote broer, omdat je hem een tijdje op z'n rug had gekrabbeld.'

Ik was geboren in de strenge winter van 1979, ook dat wist ze zich nog goed te herinneren. 'Ik durfde niet naar buiten met die dikke buik, want op straat werd geschaatst. En overal werden sneeuwpoppen gebouwd, want niemand kon weg. Heel gezellig, eigenlijk.' Toen de weeën waren begonnen, was mijn vader eerst nog sigaretten gaan halen, nét op tijd was hij teruggekomen en waren ze slippend en al naar de kraamkliniek gescheurd, het was een prachtig, Andere Tijden-achtig verhaal dat ik niet ging checken.

eva.hoeke@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.