Column Thomas Luyn

Het verschil tussen goede songteksten en slechte: de goede zijn uniek, de slechte generiek

Thomas van Luyn Beeld Valentina Vos

Ik ga vanavond een liedje zingen, in een theatertje, laat maar, niks belangrijks, maar het nummer dat ik ga doen is KL 204 van Peter Koelewijn. Degenen onder u die het kennen, zeggen nu: ‘Natuurlijk, goede keus!’, en zullen dan ook schrikken als blijkt dat de meeste anderen er nooit van hebben gehoord. Zo werken de dingen nu eenmaal. De één zijn canon is de ander zijn gapende gat.

Hoe dan ook, het is een raar ding, dat nummer. Nederlandstalige muziek kent een hoop genres, maar symfonische rock: nee. In het Engels bestaat er wel het een en ander, maar als in uw hoofd een overlappend gebied probeert te visualiseren tussen Nederlandstalige teksten en symfonische rock, zult u daar nul nummers zien. Tenzij u dus bekend bent met KL 204 van Peter Koelewijn, dan ziet u er één.

Het begint als een soort countryrockplaatje, een beetje Eagles, maar al rap doet een orkest veel te ambitieuze dingen met ritme en akkoorden. Denk MacArthur Park, Music Was My First Love, dat soort opussen. (Het meervoud van ‘opus’ is eigenlijk ‘opera’, maar ik wil niemand verwarren dus doe ik het expres fout. Is daar een woord voor, met opzet taalfouten maken om begrijpelijk te blijven? Enfin.) 

Ik ben het nu aan het oefenen, en het valt me op hoe veel er slecht is aan de tekst: het rijm, het metrum, de metaforen - er klopt geen reet van. Toch is het steengoed, omdat het zo specifiek is allemaal. Peter rijdt over de A2 van Vinkeveen naar Schiphol om zijn vriendin af te zetten, rookt ondertussen Caballero’s en ziet een vliegtuig van Martinair opstijgen. Voor de jongeren onder u: Martinair was een Nederlandse prijsvechter, voordat prijsvechters bestonden. Zeg maar de Transavia van zijn tijd. En Caballero was een sigarettenmerk. Sigaretten? Tja, dat waren verfrommelde bladeren in een soort papieren condoompje. Dat stak je aan en dan zoog je de rook... Laat maar, ik zie al dat jullie me niet geloven, maar het waren andere tijden. Wat zal ik zeggen, we dachten dat windmolens goed waren en fascisme slecht, je wist niet beter. 

Hoe dan ook: dat roken in de auto, Martinair, Vinkeveen: dat is toch heel wat anders dan mijn hart zus, de liefde zo, blabla de zee, blabla je ogen, enzovoorts. En dat is het verschil tussen goede teksten en slechte: de goede zijn uniek, de slechte generiek. Je kunt wel zingen over hoe je de hoogste berg voor iemand zou beklimmen, maar dat is lulkoek (tenzij je sherpa bent) en iedereen weet het. 

Maar als iemand vertelt dat hij de afslag te scherp neemt en dat hij de as van de sigaret op de rok van zijn bijrijder morst, zijn dat zulke rare details dat het wel waar moet zijn. En daarmee ook dat hij zijn vriendin op het vliegtuig zet, dat daarmee de relatie ten einde komt, dat hij zit te paffen in een restaurant op het vliegveld (ja dat mocht vroeger, kinderen, en me niet meer onderbreken nu), en dat hij daarna uit arren moede door de nacht naar Hilversum terugrijdt, om te kijken of er nog een tent open is. 

Ik geloof het allemaal, en mijn hart gaat uit naar die sneue, eenzame, emotioneel geremde kettingroker. Eigenlijk heel country, allemaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden