Column Loes Reijmer

Het vermeende linkse complot ontnam Robert Jensen het zicht op eigen ideeën

Het woord ‘geluid’ viel vaak in de laatste aflevering van de talkshow Jensen. ‘De mensen die dit geluid belangrijk vinden’, zei Robert Jensen tegen zijn gast Thierry Baudet, ‘hebben hun tv er allang uit gegooid.’ Dat verklaarde de lage kijkcijfers. Maar toch, hij was trots dat hij ‘dit geluid’ 24 weken lang op tv had kunnen vertegenwoordigen. Op straat was hij zelfs veelvuldig aangesproken door mensen van niet-westerse komaf. Ook die begrepen de noodzaak van ‘dit geluid’. Soms heette het geluid ‘een ander geluid’, of iets specifieker ‘een niet-links geluid’.

Sinds de overwinning van Trump, en in Nederland eigenlijk al sinds de opkomst van Fortuyn, zijn media doodsbang om het geluid te missen. Maar het blijkt ook verdomd lastig te vinden.

Neem die laatste aflevering van Jensen. Baudet was te gast, de glazen champagne stonden op tafel. Het had een mooie avond kunnen worden, waarop de twee met een glas in de hand politieke vergezichten bespraken, want dat schijnen wijze rechtse mannen permanent te doen. Beetje borrelen, beetje filosoferen, en dat allemaal zonder tussenkomst van die vervelende interviewers van de publieke omroep met hun ‘uitgestreken gezichten’ en doodgeslagen biertjes, héérlijk.

Toch kon het genip aan de glazen bubbels niet verhullen dat de twee eigenlijk een hele uitzending zaten te zaniken. Ik zocht naar het geluid, het geluid dat ons weldra zou worden afgepakt door de boze bazen van RTL, en staarde naar de leegte. Jensen kreeg van tv-recensenten het verwijt kritiekloos te zijn naar zijn gasten, maar dat was niet het ergste. ‘Het geluid’, dat waartoe hij op aarde is dus, bleek louter te bestaan uit wat het niet moest zijn. Het vermeende linkse complot ontnam hem het zicht op eigen ideeën.

Eind januari publiceerde De Groene Amsterdammer  een mooi stuk over alternatieve rechtse media als The Post Online (TPO), GeenStijl en De Dagelijkse Standaard (DDS). Verrassend was dat de mannen achter die sites niet terugdeinsden voor wat zelfreflectie. Bert Brussen had op TPO lang de slogan ‘voorbij het eigen gelijk’ gevoerd, maar inmiddels ingezien dat hij die niet meer kon waarmaken. ‘Nog altijd werkt ons verhaal over die linkse dominantie in het debat’, zei Tim Engelbart, hoofdredacteur van DDS, ‘bij een term als politieke correctheid denkt iedereen meteen aan links.’ Maar hij constateerde ook dat nieuw rechts inmiddels eveneens een vorm van politieke correctheid kent: tegen de EU, tegen de islam (tegen ‘de klimaathysterie’, kunnen we daar pavloviaans aan toevoegen, en tegen de traditionele media – kwartet!)

Op internet werkt het goed om steeds dezelfde woeste riedel af te steken. De Groene vergeleek de online aandachtseconomie met een auto-ongeluk. ‘Iedereen die erlangs rijdt mindert vaart om even te kijken, niemand hecht echt waarde aan die vluchtige blik.’ Maar: ‘Die korte glimp is een vorm van aandacht die door algoritmes wordt geïnterpreteerd als een vraag die vervuld moet worden.’

De afgelopen jaren zagen we offline initiatieven van alternatieve rechtse media mislukken. GeenPeil had succes bij het Oekraïne-referendum, maar toen het hele verhaal verteld moest worden bij de Tweede Kamerverkiezingen, stemden slechts vijfduizend mensen op de partij. TPO wist ondanks een wekenlange campagne nauwelijks gele hesjes op de been te krijgen. Deze week werd bekend dat PowNed waarschijnlijk te weinig leden heeft om in het publieke bestel te mogen blijven. En Jensen, die het online geluid naar de tv probeerde te brengen, trok een handjevol kijkers. Offline heerst niet het algoritme, maar ons eigen beoordelingsvermogen. En dat verwacht net wat meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden