Media in Indonesië

Het stinkende geurgordijn van durian leidt tot een andere vliegaffaire in Indonesië

Waarover hebben de media in Indonesië het? In de nieuwsluwte na de vliegramp met Lion Air doemt opeens een andere vliegaffaire op. Die stinkt, merkt onze correspondent Michel Maas.

De vrucht durian is verboden in hotels in vliegtuigen. Beeld RV

Het verzamelen van brokstukken van Lion Air JT610 en menselijke resten gaat door met de regelmaat van een uurwerk. Alle familieleden zijn geïnterviewd, de resten gecatalogiseerd, DNA in kaart gebracht. Dat betekent dat er even weinig echt nieuws te melden is, en zoals altijd op dagen met weinig nieuws blijkt er ineens van alles te gebeuren.

President Joko Widodo maakt een ritje met de metro; schoolverlaters zijn de grootste groep werklozen; Widodo’s tegenstander bij de presidentsverkiezingen, Prabowo, wil dictator worden.

In een week dat vliegtuigafkortingen een sombere klank hebben, doemt ineens vlucht SJ 091 op in het nieuws: de Sriwijaya van Bengkulu naar Jakarta. Sriwijaya is een Indonesische vliegmaatschappij uit de toptien van onveiligste maatschappijen ter wereld. SJ 091 is niet neergestort en zelfs niet, zoals zo vaak, met het neuswiel van de landingsbaan gegleden. Het vliegtuig stonk alleen maar.

In de buik van het toestel bleek zich durian te bevinden, de hardst stinkende vrucht van Zuidoost-Azië. De lucht van durian gaat door muren heen, en daarom alleen al is het de verbodenste vrucht in hotels en vliegtuigen. Achter de stekelige buitenkant en de weeë, misselijkmakende lucht verbergt zich een zoete kleffe vrucht die volgens liefhebbers de lekkerste van de wereld is. Maar de meeste mensen komen niet door het geurgordijn heen.

Ook de passagiers van SJ 091 moesten er niets van hebben. Zij klaagden over de stank en maakten ruzie met de bemanning. Bijna kwam het, volgens ooggetuigen, tot een vechtpartij. De passagiers weigerden mee te vliegen en stapten uit. Pas toen twee ton (!) durian uit het bagageruim was weggehaald, stapten ze weer in. SJ 091 kon met een uur vertraging alsnog naar Jakarta vertrekken.

Beeld RV

Het is natuurlijk nauwelijks nieuws. Maar het herinnert aan nieuws: oud nieuws, van 5 september 2005. Op die dag stortte vlucht MDL91 van Mandala Air neer tijdens het opstijgen in Medan. Het toestel viel kort na de start te pletter op een drukke wijk. 100 Inzittenden van het toestel kwamen om, en 49 mensen op de grond, maar net als bij JT610 maken zulke getallen maar even indruk. Wat bleef hangen was iets anders: na de ramp roken omwonenden een zware durian-lucht. De Mandala-directie gaf na wat eerdere ontkenningen toe dat er 2,7 ton durian in het toestel had gezeten. Wekenlang is er daarna gespeculeerd over schuivende lading fruit, en zelfs over het effect van durian-gas op het gedrag van vliegtuigen. Uiteindelijk bleken de vleugelkleppen verkeerd te hebben gestaan, en bleek de bemanning alle waarschuwingslichtjes en zelfs een sirene te hebben genegeerd. Dat is vergeten, maar de combinatie van het ongeluk en de lucht van durian niet. Zo gaat dat met nieuws.

De helft van Lion Air JT610 ligt nog in het water, en in achterhoofden spookte het: ‘er was toch iets met durian en vliegtuigen’. De passagiers van SJ091 durfden niet meer te vliegen, niet met zo’n levensgevaarlijke lading durian aan boord. Het verhaal ging viraal, en het verband met rampvlucht MDL91 werd op het internet onmiddellijk gelegd.

Dat nam zulke vormen aan dat de serieuze krant Kompas een waarschuwende column plaatste van haar technologie-journalist Reska Nistanto. Onder de kop: ‘Hou op durian te noemen als oorzaak van het neerstorten van het vliegtuig van Mandala bij Medan’ ontrafelt hij, dertien jaar na dato, de mythe nog een keer.

Het zal niet helpen. Straks zal blijken dat voor het publiek het verband tussen durian en vliegrampen opnieuw is bevestigd. Want zo gaat dat met nieuws: het wordt geconsumeerd en alleen de nasmaak blijft hangen.

Michel Maas is correspondent in Jakarta.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.