Verslaggeverscolumn Toine Heijmans

Het punt is niet de komst van Max Verstappen. Het punt is dat je je eigen provincie niet meer kunt vertrouwen

Halverwege het kort geding over de toelaatbaarheid van een Grand Prix naast beschermd duingebied, een gevecht tussen het belang van de natuur, waaruit wij allen voortkomen en waarin we ook weer verdwijnen, en het belang van een commerciële autorace, schiet me het telefoongesprek te binnen met een ambtenaar van de provincie Noord-Holland – de provincie die plankgas een vergunning regelde voor de autorace en dat in de rechtszaal te vuur en te zwaard verdedigt.

Max Verstappen op Zandvoort in mei. Beeld ANP

De ambtenaar belde mij onverwacht en koos de onverzettelijke intonatie van een kostschooldirecteur, zich duidelijk bewust van de verhoudingen. Het betrof de haven die we met een paar bewoners in onze nieuwbouwwijk hadden gebouwd ten dienste van onze watersportvereniging – dit deden we belangeloos, het is een haven met sociaal-culturele waarde, het was zes jaar werk. We kregen alle vergunningen, maar nu kwam de ambtenaar met nog een natuurvergunning uit de hoge hoed: of ik kon verklaren waarom die niet was aangevraagd.

Vreemd: die haven lag er al zeven jaar. Alle overheden waren akkoord. Ik was allang ex-voorzitter. Toch moest en zou die vergunning alsnog, er moest ook een adviesbureau ingeschakeld om de mogelijke natuurschade te onderzoeken, het kostte mijn vereniging 4.000 euro en een hoop ondeclareerbare uren, maar goed, het ging om de natuur.

En hier gebeurt het omgekeerde.

Nu kan ik nauwgezet het verloop van dit kort geding beschrijven, een schimmenspel van intern salderen, kilo’s stikstof, een verkeersplan dat ‘schittert door afwezigheid’, mitigerende maatregelen en een ‘duurzaam vergunde situatie’ – maar daar gaat het niet om. Het is de papieren werkelijkheid vs de reële werkelijkheid, inclusief de opmerking van de provincie-advocaat dat een Grand Prix de natuur juist ‘schoner maakt’. Aldus de cijfers. Opgediend door een onderzoeksbureau dat in opdracht van het circuit vol gas een passende werkelijkheid berekende.

De provincie die nooit haast heeft met vergunningen, heeft haast: in mei al moet Max Verstappen door de Tarzanbocht. De provincie gaat (deels) over de vergunningen voor het commerciële circuitpark Zandvoort, voor het commerciële Tata Steel en voor de commerciële Vattenfall-biomassacentrale bij mij om de hoek – niemand wil die centrale, ook de provincie zelf niet, toch gaf ze een omgevingsvergunning.

Dus waar kijk ik naar?

Belang natuur vs. belang autorace. Beeld ANP

Het circuit heeft als advocaat een partner meegenomen van topbureau Stibbe, plus een junior associate. De provincie heeft als advocaat een partner meegenomen van topbureau Pels Rijcken. Ik kijk dus naar een berg declarabele uren. De tegenpartij, natuurmensen, geeft ’m juridisch goed van jetje – ze brengen Valentijn Wösten in stelling, bijl aan de wortel van het omgevallen stikstofbeleid – maar wie is Valentijn Wösten als het om Max Verstappen gaat?

Bij vlagen lachen ze de natuurmensen zelfs zachtjes uit, zich bewust van de verhoudingen.

Dwalen mijn gedachten naar een ander telefoongesprek, ook met een ambtenaar van de provincie Noord-Holland, betreffende een nieuwe windmolen in mijn wijk. De provincie wilde geen windmolens meer, dus deze kreeg geen vergunning. Vreemd: het was een kinderwindmolen van 2 meter hoog in een educatieve natuurtuin, maar ook hier moest de ambtenaar uiteraard keihard de regels volgen.

De Dutch Grand Prix, hoor ik de circuitdirecteur nu zeggen, is ‘van groot sociaal-cultureel belang’. Die woorden hingen een dag eerder ook al boven de vergadering van Provinciale Staten, waar een Statenlid van GroenLinks nog opperde dat het ineens wel heel erg rap ging met die vergunningen, en het waagde dat ‘ongelukkig’ te noemen, waarna ze kundig werd klemgezet door de botte bijlen van de VVD. GroenLinks zit in het provinciebestuur. Dat bestuur is streng voor de boeren, de stikstofregels blijven gehandhaafd, maar in ziedende vaart een vergunning voor een autorace goedkeuren, is uiteraard van maatschappelijk belang.

Nouja, blabla, en straks komen honderdduizend toeschouwers op de fiets naar Max Verstappen kijken, mooi toch, en hoeveel is dat nu eigenlijk, achthonderd helikopterbewegingen ?

Noord-Holland, tot voor kort de provincie van commissaris van de koning J.W. Remkes, bekend van zijn antistikstofpamflet Niet alles kan

Welnu: een kinderwindmolen van 2 meter hoog kan niet. Een buurthaven – nou vooruit. Biomassacentrale: prima. Autorace naast kwetsbaar duingebied: snel graag.

Haven WV IJburg, van sociaal-cultureel belang. Beeld Toine Heijmans

Vraag ik me wel af of het verstandig is dit op te schrijven. Mijn watersportvereniging denkt aan uitbreiden en daarvoor zijn vergunningen nodig en dat wil ik niet in de waagschaal stellen. Want met die provincie weet je het nooit.

Het punt is niet dat Max Verstappen komt. Het punt is dat je je eigen provincie niet meer kunt vertrouwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden