columnBert Wagendorp

Het oplossen van de klimaatcrisis is spotgoedkoop in vergelijking met de corona-steunfondsen

Wereldwijd ligt voor tienduizend miljard euro klaar aan steunpakketten die de economische gevolgen van corona moeten opvangen. Dat is veel geld, ruwweg dertig keer de Nederlandse begroting. Het is ook ongeveer drie keer zoveel als de overheidssteun na de economische crisis van 2008-2009. Maar geld is tegenwoordig gratis, toen niet.

Het coronavirus is een gehaaid publiciteitstrekkertje en dat maakt het vrijmaken van fondsen een stuk gemakkelijker. Vreemd genoeg ligt dat veel gecompliceerder voor een crisis die veel gevaarlijker is dan die rond corona, en die veel meer slachtoffers zal gaan eisen, de klimaatcrisis.

Er is nog een belangrijk verschil: de coronacrisis zal ooit een keer voorbij zijn (misschien in 2021, mogelijk later), maar de klimaatcrisis zal alleen maar verergeren, behalve wanneer er iets aan wordt gedaan.

De doelstelling is helder geformuleerd in het Akkoord van Parijs van 2015: maximaal 1,5 graad Celsius opwarming in 2050. Daarvoor moet in dat jaar een CO2-neutrale energievoorziening zijn verwezenlijkt. Vijf jaar na het akkoord wijst de trend nog altijd op 3 graden opwarming in 2050. Iedere klimaatwetenschapper kan je vertellen welke rampscenario’s daar bij horen, met toenemende droogte en zeespiegelstijging als ingrijpendste.

Het streven die te voorkomen kost al veel geld en zal nog veel meer gaan kosten. Maar dat is relatief; de corona-herstelprogramma’s die nu op tafel liggen zijn veel duurder. Dat is althans de uitkomst van een onderzoek van het Imperial College in Londen, Climate Analytics in Berlijn en de Electric Power Research Institute in Tennessee, US.

Volgens de onderzoekers volstaat het om ongeveer 10 procent van de corona-steunfondsen over te hevelen naar duurzame energiebronnen en ander klimaatbeleid. Dat bedrag hoeft niet ten koste te gaan van de economische stimuleringsmaatregelen. Het mooie is, zeggen de onderzoekers, dat juist duurzame investeringen economie en werkgelegenheid de sterkste impuls geven. Als een sterker staaltje win-win wilt vinden, moet je lang zoeken. Meteen doen dus, zegt het boerenverstand.

Er zijn veelbelovende initiatieven vanuit Europa, met de Green Deal van EU-commissaris Timmermans. Die presenteerde onlangs zijn plan om 35 miljoen woningen en gebouwen te renoveren en duurzamer te maken – dat zou 160 duizend banen genereren. Ook wil de EU van het coronasteunplan van 750 miljard euro ongeveer eenderde ten goede laten komen aan milieu en klimaat.

Maar intussen bleek ook dat de landen die deel uitmaken van de G20, 19 landen en de EU, ongeveer tien keer zoveel coronasteun verlenen aan de fossielebrandstoffenindustrie dan aan de transitie naar duurzame energie. De G20 zijn goed voor 90 procent van het wereldwijde bruto nationaal product, 80 procent van de wereldhandel en tweederde van de wereldbevolking. Zolang er binnen dat enorme blok geen radicale omslag plaatsvindt, verandert er niets, althans veel te weinig.

Waarom dat zo is weet ik niet, maar ik vermoed dat het heeft te maken met gevestigde belangen die geen financieel belang hebben bij een transitie maar wel een grote politieke invloed. De kans dat we straks zijn verlost van corona maar nog wel zitten opgescheept met een verhevigde versie van die andere crisis, wordt er helaas wel groter door. Misschien helpt het als we de gevolgen daarvan net zo nauwgezet gaan bijhouden als die van de pandemie, en de slachtofferstand dagelijks in de krant zetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden