OpinieCommentaar

Het opblazen van de wereldhandelsorganisatie past in het America First-beleid van president Trump

Directeur-generaal van de WTO, de Brazilian Roberto Azevedo, tijdens de persconferentie op 10 december waar het doek valt voor de WTO.Beeld EPA

Heel stilletjes heeft de Amerikaanse regering de wereldhandelsorganisatie WTO deze week de nek omgedraaid. Door een blokkade van de Verenigde Staten kan de beroepscommissie van de WTO niet meer zijn werk doen, zodat de WTO feitelijk zijn rol als arbiter kwijtraakt.

Al twee jaar houdt de regering-Trump de benoeming van nieuwe rechters in de beroepscommissie tegen. Doordat dinsdag twee rechters met pensioen gingen, bleef er uiteindelijk maar één rechter over, niet genoeg om het vereiste quorum te halen.

Het lamleggen van de beroepscommissie komt neer op een fatale hartstilstand bij de WTO. Als de beroepscommissie niet meer functioneert, kan de organisatie niet langer bindende uitspraken opleggen aan landen die een handelsconflict hebben.

Het opblazen van de WTO past in het America First-beleid van president Trump. Onder dat motto is hij de afgelopen jaren druk bezig allerlei multilaterale overeenkomsten te ontmantelen, zoals het klimaatakkoord van Parijs, de nucleaire deal met Iran en het INF-kernwapenverdrag met Rusland.

Trump heeft het gevoel dat zijn land te vaak aan het kortste eind trekt bij de WTO, maar het is zeer de vraag of dat klopt. Nog maar twee maanden geleden gaf de WTO de VS toestemming voor ruim zeven miljard euro aan heffingen op te leggen op goederen uit de EU wegens oneerlijke staatssteun aan Airbus.

In werkelijkheid komt het erop neer dat Trump het effectiever vindt handelsgeschillen bilateraal op te lossen. Dan kunnen de VS hun volle gewicht in de schaal leggen.

Als de WTO inderdaad het loodje legt, wordt het klimaat voor de wereldhandel erg ruig. Dan heerst weer het recht van de sterkste. Vooral voor de ontwikkelingslanden zullen eronder lijden als ze niet meer bij de WTO kunnen aankloppen voor bescherming.

Voor de Britten komt Trumps poging de WTO om zeep te helpen helemaal op een ongunstig moment. Als zij uit het EU-handelsblok stappen wordt het Verenigd Koninkrijk zonder het vangnet van de WTO een gemakkelijke prooi voor de Amerikaanse president.

In de wereldhandel gelden voortaan de spierballen

De WTO kan niet langer in hoger beroep bindende uitspraken doen in handelsgeschillen. Feitelijk is deze nu gedegradeerd tot papieren tijger. Vijf vragen over de WTO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden