Opinie Diagnoses

Het ontbreekt de artikelen over overmatig diagnosticeren in de Volkskrant aan nuances

Beeld ANP

Het goede nieuws is dat het – inderdaad – overmatig diagnosticeren in de psychiatrie en klinische psychologie ter discussie staat in de Volkskrant. Het slechte nieuws is dat er twee extreme standpunten zijn gepubliceerd door niet-vakmensen, die van Sanne Bloemink (Opinie, 27 oktober) en Jan Robbemond (O&D, 30 oktober) en de nuances in beide persoonlijke, en dus ook emotionele, artikelen ontbreken.

Beide visies zijn geen volstrekte lariekoek (in termen van Robbemond), kinderen en jeugdigen met milde aandoeningen krijgen te snel een etiket dat vervolgens als een ziekte aan hun (meestal tamelijk gezonde) identiteit wordt toegevoegd. Ze gaan zich vaak gedragen als adhd’er nadat het etiket is geplakt en veel gedrag wordt er dan ten onrechte mee verklaard. Veel te weinig wordt in de tegenwoordig op de DSM (handboek voor classificatie) gebaseerde diagnostiek de diepere psychologische ondergrond belicht en indien zinvol beïnvloed. Kwetsbare kant van onze disciplines is voorts dat de laatste dertig jaar die behandelingen gebaseerd zijn op veel te oppervlakkige protocollen en dus niet voldoen, en patiënten zich erover beklagen.

Deze stand van zaken lokt ook gemakkelijk kritiek uit. Ernstige aandoeningen vereisen een diag­nostisch label voor de vergoeding, en de diagnose – dus meer dan alleen het label – die dan wordt gesteld is meestal zinvol.

Bij het autismespectrum ligt deze kwestie nog iets anders en ingewikkelder. Tijdens het grootste deel van mijn 40-jarige professionele werkzaamheden kenden we nog geen autismespectrum aandoeningen op de wijze waarop we die gelukkig nu wel kennen. Dat begrip werd toen beperkt gebruikt voor zeer ernstig gestoorde mensen. Natuurlijk wordt het nu bij milde gevallen ook overgediagnosticeerd. Ik maak vaak mee dat patiënten mij vragen de diagnose weer teniet te doen. Geef een kind een hamertje en de wereld gaat op een spijker lijken. Goed gediagnosticeerde milde autismespectrum aandoeningen zijn voor de patiënten en voor ons professionals een grote vooruitgang, ze voorkomen veel verkeerde behandelingen en brengen vaak opvallend vaak rust bij de patiënt en diens familie.

Prof. dr. Jan Derksen is klinisch psycholoog en publiceerde recent een boek over deze kwestie: Preventie psychische aandoeningen: voorkom de etikettenregen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.