Column Frank Kalshoven

Het ondernemingsmodel van verzekeraar Promovendum ondermijnt de solidariteit in Nederland

Hoger opgeleid? Lagere premie. Al jaren erger ik me aan de reclames van Promovendum, de verzekeraar voor ­hoger opgeleiden. Het ondernemingsmodel van de verzekeraar ­bestaat uit het selecteren van ‘goede risico’s’, mensen die weinig schade veroorzaken. Dit is boerenslim, maar ook asociaal. En nu blijken ze te lobbyen ook, in de zorg nog wel, waar risicoselectie verboden is.

Wat is verzekeren eigenlijk? Waarom is risicoselectie asociaal? En waarom mag het bedrijf eigenlijk zorgverzekeringen aanbieden?

Verzekeren is een prachtig vak. Als de kans op een gebeurtenis klein is (auto in de prak, huis fikt af), maar de impact van zo’n gebeurtenis is groot (tienduizenden euro’s schade), is het verzekeren van zo’n gebeurtenis een geweldige oplossing. Iedereen betaalt jaarlijks een kleine premie en dat levert genoeg op om de schade te dekken van alle mensen die de zeldzame ­gebeurtenis in dat jaar overkomt. De verzekerden zijn in dit geval risicosolidair. Ze delen het risico, betalen allemaal dezelfde premie.

Laat het maar aan de menselijke soort over om zo’n mooi concept te compliceren. Als niet alle mensen hetzelfde risico lopen, maar sommige ietsje meer en andere ietsje minder, is het voor de ‘goede risico’s’ voordelig om onderling een verzekering af te sluiten; dat is goedkoper. En ja, dan wordt de verzekering van de ‘slechte risico’s’ dus duurder.

Promovendum is de verzekeraar voor ‘goede risico’s’. Veel schades hangen samen met opleidingsniveau. De verzekeraar die ‘hoger opgeleiden’ uit de markt vist kan zijn premies laag houden. En ja, dan zijn de premies bij andere verzekeraars dus hoger.

Risicoselectie is wijdverbreid. Hoogopgeleiden die zzp’er worden, om een heel ander voorbeeld te noemen, onttrekken zich aan de risicosolidariteit van de werknemersverzekeringen tegen werkloosheid en arbeidsongeschiktheid. Zij zijn de ‘goede risico’s’, dus hun vertrek leidt tot hogere premies voor de achterblijvers.

Risicoselectie kan bestreden worden; dat doen we in Nederland in de zorg. Voor het (zeer uitgebreide) ‘basispakket’ hebben alle Nederlanders een verzekeringsplicht, en alle verzekeraars hebben een acceptatieplicht. Iedereen moet verzekerd zijn, en alle verzekeraars moeten iedereen accepteren. Nederland is daarom risicosolidair in de zorg. Gezonde mensen met lage zorgkosten betalen net zo veel premie als zieke mensen met hoge zorgkosten.

Mag Promovendum dan wel zorgverzekeringen aanbieden? Blijkbaar wel. Het bedrijf doet het in elk geval, en zet er op de site keurig bij dat de zorgverzekering toegankelijk is voor iedereen, in tegenstelling tot de schadeverzekeringen. Het komt mij voor dat het naakte feit dat het keurig op de site staat, niet wegneemt dat Promovendum aan risicoselectie doet bij zorgverzekeringen. Alle marketinginspanningen zijn er immers op gericht hoger opgeleiden naar de site te trekken.

Dat blijkt ook wel, een paar muisklikken verder. De moedermaatschappij van Promovendum, National Academic, heeft een Stichting National Academic opgericht ‘omdat wij het belangrijk vonden een belangenbehartiger voor onze doelgroep op te richten’. Die doelgroep wordt expliciet benoemd als ‘hoger opgeleiden’ en begeeft zich in de domeinen ‘zorg, welzijn en gezondheid’. De stichting pleit voor ‘de afschaffing van de inkomensafhankelijke zorgpremie’. Want ja, dat is in het voordeel van hoger opgeleiden, die niet alleen minder zorgkosten maken, maar ook meer verdienen dan lager opgeleiden.

Of dit juridisch allemaal door de beugel kan, moeten de autoriteiten maar uitmaken. Maar een ondernemingsmodel dat is gebouwd op het ondermijnen van risico- en inkomenssolidariteit kunnen we in Nederland in elk geval missen als kiespijn.

Verzekeren is een prachtig vak, als je het tenminste goed doet.

Frank Kalshoven is directeur van De Argumentenfabriek. Reageren? Frank@argumentenfabriek.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.