Opinie

Het Noorden is niet achterlijk, maar bewust achtergesteld

De enorme rijkdom die in Groningen wordt verdiend, wordt niet in Groningen geïnvesteerd.

Bewoners bij een woning in Bedum. Twee families in het Groningse aardbevingsgebied worden de komende 2 jaar 24 uur per dag met 32 camera's gevolgd voor het project De stille beving. Beeld anp

Op mijn 17de, toen ik al besloten had om in de Randstad archeologie te gaan studeren, stelde mijn school het verplicht ook ergens anders te gaan kijken. Omdat ik nog nooit in Groningen was geweest besloot ik daar heen te gaan. Meteen die dag besloot ik, ondanks dat ik er niemand kende en het 200 kilometer van mijn ouderlijk huis ligt, in Groningen te gaan wonen. Nu, 14 jaar later woon ik er nog steeds. Een bewuste keuze. Groningen en het Noorden zijn prachtig. Ik hou van de mensen, de stad en de universiteit, het unieke landschap en het erfgoed, de hunebedden, wierden, weidse uitzichten, die je nergens anders vindt.

Het openingsartikel van de Volkskrant van zaterdag 1 november met als kop 'het Noorden is afgeschreven', doet dan ook pijn. Niet omdat Ana van Es ongelijk heeft als zij stelt dat het Noorden achtergesteld is en te kamp(en) heeft met enorme schade en angst door aardbevingen als gevolg van de gaswinning, er grote werkloosheid is en de bevolking op het platteland vergrijsd en krimpt.

Uit het artikel lijkt het soms echter alsof de achterstelling van het Noorden veroorzaakt wordt door een natuurramp en dat ondanks moedige pogingen van de overheid (zoals het decentraliseren van rijksdiensten, de aanleg van de Eemshaven) de perifere gebieden toch afdrijven en hoop vervliegt. Dit klopt niet: de achterstand van het Noorden is geen natuurramp maar grotendeels het gevolg van verkeerde politieke keuzes.

Het Noorden is niet arm omdat er geen rijkdom wordt geproduceerd, het Noorden is arm ondanks dat er enorme rijkdom wordt geproduceerd. Sinds de jaren zestig is er 265 miljard aan aardgasbaten verdiend in Groningen en dat is nog zonder inbegrip van de winst van Shell en ExxonMobile, alias de NAM.

De enorme rijkdom die in Groningen wordt verdiend, wordt niet in Groningen geïnvesteerd. De compensatie voor de aardgaswinning, nog niet eens 1 miljard (ten opzichte van 265 miljard), is goed beschouwd een fooi. Er is een forse tweedeling in Nederland, arm tegenover rijk, de Randstad tegenover andere delen van het land. Uit vele studies, zoals 'the spirit level' van Wilkinson en Pickett, blijkt dat tweedeling zowel slecht is voor diegenen die niets hebben, als voor diegenen die alles hebben.

Nog een reden waarom ik moeite heb met de kop 'het Noorden is afgeschreven', is dat het een gevoel geeft dat wij zielig zijn. En iedere Nederlander die weleens langer dan een weekend in Noord- Nederland is geweest, weet dat dat niet zo is. Hier wonen ontelbare strijdbare mensen, hier groeien talentvolle kinderen op, hier worden prachtige dingen gemaakt en wereldprestaties geleverd.

Het is daarom extra pijnlijk dat machthebbers kiezen voor een strategie van achterstellen en daarmee de trots en het zelfvertrouwen de kop probeert in te drukken. Daarmee lokt deze elite het omgekeerde uit. Mensen zien hun rijkdom vertrekken en hebben hun armoede te slikken. Dat geeft onrust en onbehagen. Het wij-zij gevoel ligt daardoor constant op de loer. De echte tegenstelling van oneerlijke verdeling van macht en middelen raakt daardoor onderbelicht. Dat is ongezond voor heel Nederland.

Een alternatief is er wel degelijk. Het Noorden biedt door haar unieke situatie economische kansen. Een aantal voorbeelden.

De Rijksuniversiteit Groningen heeft veel kennis vergaard over gezond ouder worden. Nu gaat het nog vooral om academische kennis. Door de vergrijzing in Groningen liggen er kansen om meer te onderzoeken en dit onderzoek, bijvoorbeeld op het vlak van nieuwe behandelingen, kleinschalige zorg en zorg thuis, in praktijk te testen in samenwerking met de grote zorgsector en onderwijsinstellingen. Dat is goed voor Groningse ouderen, bovendien is de ervaring ook goed voor andere regio's.

Een tweede sector die kansen biedt is de vezelproductie. Het Noorden heeft veel goede landbouwgrond om vezel gewassen te produceren. Vervolgens kunnen innovatieve toepassingen van vezels, zoals isolatiemateriaal en batterijen, hier onderzocht en geproduceerd worden.

Een derde kans ligt in de scheepsbouw en de goede ligging dichtbij Duitsland.

Een vierde kans ligt er in het erfgoed en toerisme. Drenthe en Fryslân weten al veel toeristen te trekken. Groningen kan dat ook. Investeren in natuur, cultuur en erfgoed maken dit gebied nog mooier voor inwoners en toeristen.

Het Noorden is niet achterlijk maar bewust achtergesteld. Er zijn unieke economische kansen op het gebied van zowel zorg, landbouw, techniek, energie, erfgoed, cultuur en toerisme, daarin investeren is goed voor het Noorden en de Randstad. Daarom zouden andere politiek keuzes moeten worden gemaakt, te beginnen bij
1. Minder gas winnen zodat het veiliger is
2. Meer investeren in de economie, leefbaarheid in en bereikbaarheid van het Noorden.

De SP maakt die keuze. Het kabinet en hun getrouwen niet. Op 18 maart ligt bij de Statenverkiezingen en gekoppeld de Eerste Kamerverkiezingen de keuze aan iedereen voor; tweedeling of solidariteit.

Laat Groningen en het Noorden niet zakken!

Sandra Beckerman is lijsttrekker SP Provinciale Statenverkiezingen

Een scheur in de muur van een woning in het Groningse Leermens na een aardbeving. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden