Column Elma Drayer

Het moet heerlijk zijn om, zoals Sylvana Simons, heilig in je eigen martelaarschap te geloven

Sinds vorig jaar maart zit Bij1 in de Amsterdamse gemeenteraad, u weet wel, de partij die onder elke stoeptegel institutioneel racisme vermoedt. Lijsttrekker Sylvana Simons sleepte precies genoeg stemmen binnen voor één zetel. Om mij duistere redenen wilde ze haar plaats trouwens delen met liefst vier partijgenoten, zogeheten ‘duoraadsleden’.

Nu heb je meestal met één zeteltje, al bezet je hem met z’n vijven, weinig in te brengen. Maar gek genoeg wist Bij1’s intersectionele agenda opvallend veel sympathie te oogsten. Zo kreeg de partij steun voor voorstellen betreffende genderneutrale toiletten in gemeentelijke gebouwen en uitlegbordjes bij koloniale straatnamen. Verder maakten de Bij1’ers zich vooral druk om de Nederlandse taal. Begrippen als ‘slaaf’, ‘prostitutie’, ‘aanzuigende werking’ en ‘illegalen’ mochten wat hen betreft niet langer in het gemeentelijk proza voorkomen.

Heel schattig, zou je zeggen. Heel onschuldig ook.

Tot de partij zich deze week plotseling begon te bemoeien met een grotemensenthema. Aanleiding: het incident op woensdagavond 6 februari bij De Nederlandsche Bank. Agenten schoten er een jongeman dood die hen bedreigde met wat later een nepwapen bleek. Maandag las ik in de krant dat het naar alle waarschijnlijkheid een geval is geweest van suicide by cop. De moeder van de jongeman opperde zelfs dat de agenten in kwestie haar zoon hadden geholpen ‘de rust te krijgen waar hij zijn hele leven al naar op zoek was’.

Bij Bij1 zagen ze hun kans schoon. Diezelfde dag maakte Simons bekend dat de politie een ‘bovenmatig aantal kogels’ had gebruikt. ‘Deze gebeurtenis’, schreef ze, ‘creëert een klimaat van onveiligheid – niet alleen door de duidelijk onnodig hoge hoeveelheid kogels die is afgevuurd, maar ook door de consequenties die dit heeft voor omstanders (...)’. Daarom vroeg ze een spoeddebat aan. Het Amsterdamse college, meende ze, diende verantwoording af te leggen over ‘het toepassen van dit buitensporige en onnodige politiegeweld’.

Had de politica soms eigen onderzoek laten doen? Waardoor ze meer kennis bezat dan de nabestaanden of de rijksrecherche? Welnee. Simons baseerde haar oordeel uitsluitend op de ‘ernstige zorgen’ die zouden leven onder ‘Amsterdamse burgers’.

Dat viel verkeerd bij de politieagent die op de bewuste avond toevallig officier van dienst was. In een open brief aan de Bij1-fractieleider schreef hij dat ‘het stoom uit mijn oren kwam’ na het lezen van haar reactie. Volkomen terecht vroeg hij zich af waar ze haar wijsheden omtrent toedracht en veiligheidsgevoelens vandaan haalde.

Het maakte op Simons geen indruk. In de gemeenteraad (kijk de beelden vooral terug via de site van AT5) wilde ze woensdagmiddag alleen toegeven dat ze misschien iets minder scherpe bewoordingen had moeten kiezen. Vervolgens trok ze net zo makkelijk de lezing van het Openbaar Ministerie in twijfel en bestond ze het ook nog eens om de gebeurtenis institutioneel racistisch te duiden. ‘Zoals ik zei’, verklaarde ze met een stalen gezicht, ‘dit nieuws leeft heel erg onder de mensen die ik spreek. Jongeren, en met name jongeren van kleur schrikken hiervan.’ Waarom juist jongeren van kleur zouden schrikken van een incident waarbij, let wel, een witte jongeman was doodgeschoten vertelde ze er helaas niet bij.

Tot mijn niet geringe vreugde ontstak de rest van de gemeenteraad al tijdens haar betoog in grote woede. Volgens VVD-fractievoorzitter Eric van der Burg bijvoorbeeld moest ze zich kapot schamen voor haar insinuatie dat mensen van kleur extra te vrezen hebben van de Amsterdamse politie. Ook dat maakte op Simons geen indruk. Haar enige repliek: ‘Het is misschien voor u moeilijk te begrijpen.’ Waarna ze nog even de AT5-verslaggever de les las over onjuiste berichtgeving, om af te sluiten met de mededeling: ‘Ik ben een brenger van vervelende waarheden. En dat komt mij vaak duur te staan.’

Echt, het moet heerlijk zijn om zo heilig in je eigen martelaarschap te geloven. Maar was ik haar achterban, ik zou me toch eens achter de oren krabben.

Elma Drayer is journalist en neerlandica.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden