Column Jean-Pierre Geelen

Het ‘linkse’ imago van natuur is de stikstof voor het debat

Het moet gek lopen als niet ‘klimaatdrammer’ het Woord van het Jaar wordt. Daar kan ik natuurlijk mijlenver naast zitten, want het is een internetverkiezing (stemmen kan op de site van Van Dale) en zoals bekend toont die enkel het slagen van lobby’s met de grootste achterban.

En dus geef ik de klimaatdrammer een goede kans. Het is een ‘rechts’ woord, de uitverkiezing zou een nieuwe onterechte beloning zijn voor VVD’er Klaas Dijkhoff, die er Rob Jetten (D66) mee wegzette. Dat was voordat bekend werd hoe drammerig Klaas zelf het graaiklimaat opstuwde.

Rechts lijkt, zeker online, aan de winnende hand. Als je tenminste afgaat op het geschreeuw en de domme trollen die elke scheet aanwakkeren tot onwelriekende orkaan. Het betekent niets, alleen het beeld van de werkelijkheid kan er drastisch vertekend van raken. Waar die werkelijkheid zich precies bevindt, raakt steeds onduidelijker; alles draait om het ‘frame’, zoals dat tegenwoordig heet.

Door de frames zie je hoe in de stikstofstrijd de meest radicale boeren zich afzetten tegen natuurbescherming en de ‘loserige veganisten’ die ervoor opkomen. Natuur, daar schijten ze op. Dat er ook nog talloze andere, natuurvriendelijke boeren zijn, hoor je nauwelijks. In de teksten van de boze boeren van Farmers Defence Force hoor je de fluister van PVV en FvD – Baudet en Hiddema zaten prominent in driedelig pak tussen de boerenkloffies op het Malieveld. Het beeld: boeren zijn ‘rechts’, natuur is een ‘linkse hobby’. Alsof de boer zonder zou kunnen.

In Brussel profileert de linkse Frans Timmermans zich nu als ‘klimaatpaus’ – niet genomineerd als Woord van het Jaar. Een fors maatregelenpakket, waarvan we maar moeten zien wat ervan terechtkomt. FvD’er Derk Jan Eppink stond als eerste klaar om er de allesverbrander mee aan te maken. Waarom is mij een raadsel, maar wie ‘rechts’ is, moet alles over natuur en klimaat kennelijk gelul vinden.

Is natuur links? Natuurlijk niet, dat lijkt maar zo. In een net verschenen gelijknamig pamflet (uitgeverij Querido) schetst Dik van der Meulen – onder meer Multatuli-biograaf en schrijver van een boek over wolven en mensen – hoe natuur en klimaat door de jaren heen een politiek tintje kregen.

Op politieke gronden is het, zo beschrijft Van der Meulen, moeilijk oogsten. De plannen en daden tieren welig, maar de takken groeien alle kanten op – als er niet keihard gesnoeid wordt (hallo, Henk Bleker). Natuurbeleid is net zo grillig als de natuur zelf. De VVD afficheerde zich als ‘vrrroempartij’, maar clubgenoten Ed Nijpels en Pieter Winsemius waren opmerkelijk ‘groene’ ministers. Johan Remkes, ook van de partij, zette de stikstofcrisis op scherp.

Zoals Van der Meulen concludeert: ‘Op landelijk niveau waren coalities met PvdA en D66 als het erop aankwam niet veel beter voor natuur en milieu dan centrum-rechtse regeringen.’

GroenLinks dan? Die regeert niet; in de gemeenteraad van Zandvoort steunde de partij volmondig het megalomane Formule 1-circus midden in de beschermde duinen.

Natuur is niet links (de eik en eekhoorn zijn niet stemgerechtigd), het heeft enkel dat imago gekregen. Dat ‘frame’ is de stikstof voor het debat, daar moeten we vanaf. Ik jat schaamteloos – met bronvermelding, dan schijnt het te mogen, maar lees vooral het boekje – de slotzin van Dik van der Meulen: ‘In een land waar bossen sterven, moerassen verdrogen, insecten verdwijnen en vogels wegblijven, is het ook voor mensen niet langer pluis.’

Daar is niets rechts aan. En ook niets links. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden