ColumnSheila Sitalsing

Het ligt aan de volksaard, het neoliberalisme, de allochtonen, de zuipstudenten, de vakantievierders

Dinsdagavond zat ik in een theaterzaaltje. Er was een première, een eerste doorloop voor publiek eigenlijk, van iets moois. Het was meteen ook de laatste voorstelling, want leven van maximaal dertig verkochte kaartjes per avond: wat denkt Mark Rutte zelf. Sommigen moesten ervan huilen.

Je komt nogal eens de neiging tegen, ook hoog in het kabinet, om het theater onder vrijetijdsbesteding te scharen, maar dat is een vergissing. Het theater is, net als de grondwettelijk beschermde kerk, een plek waar wordt geloofd en getwijfeld, waar het leven wordt beschouwd, waar morele kaders worden herijkt, waar we onszelf tegenkomen in al onze lelijkheid, en waar vrijuit wordt gedacht.

Over de vraag hoe het zover heeft kunnen komen dat in een van de best gereguleerde landen ter wereld zulke draconische maatregelen (draconisch ja, of gruwelijk, of meedogenloos, er is geen ander woord voor, want theaters ontoegankelijk maken, dat doen doorgaans alleen dictators die bang zijn dat de opstand begint bij kunstenaars die luikjes in de hoofden van de mensen openen), wordt al weken gejammerd. Het zoeken naar verklaringen zal nog lang doorgaan.

Het ligt aan de volksaard, het ligt aan het neoliberalisme, het ligt aan de allochtonen, het ligt aan de zuipstudenten, het ligt aan het mismanagement van Hugo de Jonge, het ligt aan de kortetermijnblik van Mark Rutte, het ligt aan de vakantievierders, het ligt aan Op1, het ligt aan het primaat van de grote bek waardoor vanuit het niets een luidruchtig zelfbenoemd Red Team zich overal tussen heeft kunnen wringen, het ligt aan Jort Kelder, het ligt aan de ziekelijke drift om in vliegtuigen te stappen en om naar verre buitenlanden te rijden, het ligt aan het wankelmoedige beleid, het ligt aan het gezeik over mondkapjes, het ligt aan de handhaving van lik-me-vestje, het ligt aan de bruiloft van Ferd Grapperhaus, het ligt aan de Hollandse opvoeding die drijft op inspraak voor Sterre van 5 en medezeggenschap voor Jesse van drie-en-een-half waardoor mensen ook in een pandemie hun eigen visie op de anderhalve meter bij elkaar googelen en luidkeels het recht opeisen om die visie uit te dragen op elk mogelijk podium.

Omdat het altijd leuk is om een relatieve buitenstaander te vragen met frisse ogen naar de interne toestand te kijken, vroeg de Volkskrant aan Ben Coates wat het toch is, met ons. Coates is een tot Nederlander genaturaliseerde Brit, hij woont hier al tien jaar en publiceerde eerder tamelijk enthousiast over Nederland en de Nederlanders. Zoals je wel vaker ziet bij bekeerlingen die erachter komen dat hun nieuwe geloof minder leuk is dan ze aanvankelijk dachten, is Coates nu zwaar teleurgesteld. In ons.

We zijn, zegt hij, roekeloos (misschien, al verklaart dit niet de wonderlijke verzekeringsdrang in dit land). Kijken neer op andere landen (dat is waar en niet alleen in coronatijd). Vinden dat we de crisis heel goed managen (hij heeft vermoedelijk al een tijdje niet op Twitter gekeken, of naar Jinek, of naar een debat in de Tweede Kamer, of een paar stukjes in een willekeurige krant gelezen). We denken dat we onaantastbaar zijn (dat is waar, en niet zo raar, er gebeurt hier zelden iets ergs.) En iedereen geeft elkaar de schuld; niemand zegt: ik ben verantwoordelijk.

Ook dat laatste is waar.

Al valt een andere, zeer impopulaire, verklaring niet uit te sluiten: het is niemands schuld, we hebben gewoon domme pech.

Lees ook

Nederlandse Brit laakt arrogante corona-aanpak: ‘Nederlanders denken: ons kan niets gebeuren’
Doorgeslagen individualisme is de oorzaak van de oplopende coronabesmettingen in Nederland, vindt de Brits-Nederlandse econoom en auteur Ben Coates. ‘Burgers laten zich niet vertellen wat ze moeten doen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden