ColumnArnon Grunberg

Het leven is als bezigheidstherapie, je gaat ermee door omdat je denkt: eens zal het beter worden

null Beeld

Het is verstandig ook door te gaan met leven als je géén zin hebt. Leven is geen ijsje, waar je al dan niet zin in hebt.

In Brasserie Keyzer in Amsterdam had ik afgesproken met een collega, iets wat ik zelden doe. Je wordt schrijver omdat je geen trek hebt in collega’s maar de stap naar het fulltimekluizenaarschap niet durft te zetten. Voor deze aardige collega maakte ik een uitzondering.

Onderweg naar Keyzer las ik een interview met spiritueel leraar Jan Geurtz, die in de Volkskrant tegen Fokke Obbema had gezegd: ‘De vraag is dus: wat maakt dat we zin hebben?’

Een goede vraag, hoewel ik me op het standpunt stel dat het verstandig is ook door te gaan met leven als je géén zin hebt. Leven is geen ijsje, waar je al dan niet zin in hebt. Het leven kan worden opgevat als bezigheidstherapie, je gaat ermee door omdat je denkt: eens zal het beter worden. De mens blijft een verlangend wezen en alle religie en spiritualiteit zijn handleidingen hoe om te gaan met het verlangen. Het overwinnen, het beheersen, het brandend houden?

De collega en ik aten garnalenkroketjes, de ober was komisch – komische obers zijn ook een reden om in leven te blijven – en we spraken over het schrijven, therapie en lezers met een hulpvraag. De tijd dat ik het onwaardig vond dat literatuur therapie kon zijn en de schrijver een hulpverlener, ligt achter me; als literatuur iets doet, is het wel de lezer doen beseffen dat hij niet de enige is met een hulpvraag.

De collega bestelde wijn, ik ook. Leven blijft je aanpassen. De tijdelijke overwinning op de angst voor afwijzing kan al heel wat betekenis opleveren.

Toen ik Keyzer verliet, keek ik op mijn telefoon. De Amerikaanse onderminister Rosenstein was weer in het nieuws.

Het ancien régime schudde hevig. Getuige zijn van verval en ondergang, ook dat kan zin in leven genereren. De nabijheid van de dood wekt, als bekend, levenslust op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden