Column Loes Reijmer

Het leek een privilege even mee te draaien in het raderwerk uitgedacht in Silicon Valley

De fijnste zin die ik ooit las in de Volkskrant werd zeven jaar geleden door Sylvia Witteman opgeschreven. De Apple Store op het Leidseplein in Amsterdam was net geopend, de eerste in Nederland. Witteman zag hoe het personeel bij de ingang stond te juichen, bezoekers joviaal op de schouders sloeg en highfives uitdeelde. Allemaal in het blauw, allemaal even blij. ‘Er hing, al met al, een sfeer van enthousiast, opgewekt fascisme’, concludeerde de columnist.

Ik moet nog vaak aan die zin denken. Als ik een product online bestel om niet in de sociale limbo terecht te komen die Apple Store heet, bijvoorbeeld. Het bedrijf heeft ooit besloten dat kassa’s, balies en rijen maar bourgeois zijn, waardoor het nooit duidelijk is bij wie je moet zijn. Er schuilt natuurlijk een hoger, maar voor ons gewone stervelingen volstrekt onbegrijpelijk logistiek systeem achter. En dus sta je maar ongemakkelijk iPhones te aaien tot je wordt aangesproken door een van de aardige jongens en meisjes die qua uitstraling allemaal het midden houden tussen geeky en cool, want Apple is ook heel stijlvast als het op personeeldesign aankomt.

Ik dacht aan die zin toen een vriendin vertelde dat ze anderhalf uur lang moest wachten voordat ze een iPhone mocht kopen. Haar baby in de draagzak had het er zwaar mee, maar die wist haar eerste Apple-beleving dan ook nog niet op waarde te schatten. En vanochtend, toen ik met de klantenservice belde en een paarse krokodil voor me zag opdoemen. Mijn kakelverse laptop heeft een gebrek, iets wat direct als een bekend probleem werd herkend. Maar gewoon even langs de winkel fietsen om de laptop voor reparatie af te geven kon niet. Daarvoor moest een afspraak worden gemaakt. Nee, ook dat kon nu niet. Komende week is vol. U kunt het beste morgenochtend nog een keer bellen. Dan heeft u een grotere kans. Op het maken van een afspraak. Om langs te mogen komen.

Wees gerust, u bent niet beland in het klaaghoekje van de Consumentengids of op de Antoinette Hertsenberg-fanclubdag. Ik beschrijf het omdat ik niet zozeer verbaasd ben over Apple, maar over mezelf. Het bedrijf hanteert al jaren min of meer dezelfde werkwijze: onnavolgbaar, maar toch kreeg je het idee onderdeel te zijn van iets groots en belangrijks. Het leek een privilege even mee te kunnen draaien in het raderwerk dat door de briljante geesten in Silicon Valley was uitgedacht. En dat gevoel is veranderd.

In internationale media verschenen al klaagzangen over de drukte in Apple Stores. Dat klinkt walgelijk decadent, maar is ook het gevolg van iets anders: de onmisbaarheid van technologie. De producten van Apple (en anderen, maar die hebben minder praatjes) hebben ons leven nieuw vormgegeven. Ze bepalen hoe we communiceren, werken en op de bank hangen. Voor ons dagelijks functioneren zijn ze net zo essentieel als elektriciteit, water en wifi. Het is veelzeggend dat ik aan de paarse krokodil dacht, een metafoor afkomstig uit een reclame voor een verzekeringsmaatschappij. In dat associatielaatje zit Apple nu blijkbaar: niet luxe, wel nodig.

‘Met de iPhone wilden we iets ontwikkelen dat zo krachtig, meeslepend en magisch is, dat het toestel bijna verdwijnt’, zei Tim Cook in 2017. Dat is gelukt: smartphones zijn zo aanwezig in het straatbeeld dat ze niet meer opvallen. Het gebruik ervan voelt als het drinken van leidingwater, maar het bedrijf gedraagt zich als de chefkok die water van ‘restaurantkwaliteit’ serveert.

Ik belde nog een keer om te checken of ik het nou goed had begrepen, van dat terugbellen om een afspraak te mogen maken. Ja, dat klopte, zei de jongen die uiteraard heel geeky-cool klonk. Maar ik had geluk, want er was net een tijdslotje vrijgekomen. Over zeven dagen ben ik welkom. Even voelde ik weer hoe groot dat voorrecht is. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden