Het laatste woord over belastinggeld hoort altijd in het parlement te liggen

Commentaar

Toezicht en normering door deskundigen is nuttig, maar zij kunnen niet beslissen over belastinggeld.

De gang van zaken rond de miljardeninvestering in de verpleeghuiszorg kreeg in het najaar absurde trekken. Voor de verpleeghuisbewoners was het uiteraard goed nieuws: zij konden rekenen op zeker 2 miljard euro extra in de komende jaren. Maar wat op een politieke beslissing leek, bleek dat in werkelijkheid niet te zijn. Zonder dat ze het zelf in de gaten hadden, gaven kabinet en Tweede Kamer alle zeggenschap over deze investering uit handen: ze verplichtten zich tot het volgen van de nieuwe 'kwaliteitsrichtlijnen' van het Zorginstituut. Als dat instituut vindt dat er zeventigduizend extra verzorgers bij moeten, dient de politiek zonder mitsen en maren het bijbehorende budget te leveren.

Dat leidde tot grote frustraties tijdens de formatie van het derde kabinet-Rutte. De uitgaven aan verpleeghuizen stegen immers al van 4,6 miljard euro in 2010 naar 6,5 miljard in 2016. Daar komt nu nog een stijging van 20 procent bij, terwijl de toezichthouders op de zorg, de IGZ en de NZA, van mening zijn dat de verpleeghuiszorg ook op niveau kan komen met minder extra geld. Bijvoorbeeld als de slechter presterende verpleeghuizen een voorbeeld gaan nemen aan goed presterende huizen. De andere spelers in de zorg - de ziekenhuizen voorop - waarschuwen inmiddels voor grote dreigende personeelstekorten omdat de verpleeghuizen iedereen weglokken.

Aan deze verplichte uitgave was niets meer te doen, bleek al tijdens de formatie. Wel concludeerden de regeringspartijen terecht dat zulke ingrijpende besluiten over belastinggeld nooit kunnen worden uitbesteed aan ambtelijke organisaties die ook nog eens nauw verweven zijn met hun eigen sector.

Het kabinet herstelt die fout nu met een wet die het initiatief teruggeeft aan de politiek. Als kwaliteitsrichtlijnen grote financiële consequenties hebben, moet het kabinet er voortaan weer gewoon eerst mee instemmen, zodat ook de Tweede Kamer de grip terugkrijgt.

Dat is jammer voor het Zorginstituut, maar goed voor de democratische orde. Want toezicht en normering door deskundigen van buiten kunnen bijzonder nuttig zijn, het laatste woord hoort altijd in het parlement te liggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.