Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen in Hoornaar

Het komische van een vloekverbod is dat het grondwettelijk niet kan

Sla vanuit het noorden de A27 af richting Hoornaar en jawel, meteen een pront bord langs de weg: VLOEKT U OOK TIJDENS EEN SOLLICITATIEGESPREK?

Lieve help, neen! Ik draag daar toch ook niet mijn favoriete huispyjama? En bij voorkeur peuter ik er nooit in mijn neus. Wat dus niet betekent dat die dingen elders dan weer niet zouden kunnen.

Dit allemaal licht opstandig denkend op weg naar de burgemeester van de gemeente Molenlanden. Waar begin deze maand een vloekverbod in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) is opgenomen. Onze afspraak had wat voeten in de aarde. Gerda, de secretaresse van de burgemeester, was zacht uitgedrukt niet voor.

Later mocht het toch van Ingeborg, de ‘strategisch communicatieadviseur’, volgens LinkedIn dol op ‘communicatie bij veranderingen, out-of-the-box-denken, creatief en modern communiceren’.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Verboden te vloeken.

Het komische van het vloekverbod, Trouw heeft dit vorige week allemaal al heel fijn uitgezocht, is dat het grondwettelijk helemaal niet kan. Dat eerdere vloekverboden daarom ruim dertig jaar geleden al door de landelijke overheid zijn vernietigd. En dat nieuwe vloekverboden niettemin weer helemaal terug zijn rond de biblebelt. Daar gelden gewoon weer in veertien plaatsen vloekverboden. De truc schijnt te zijn om bij een nieuw vloekverbod te schrijven dat het niets te maken heeft met artikel 7 in de Grondwet. (‘Voor het openbaren van gedachten of gevoelens (…) heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid jegens de wet.’)

Maar dan kan het volgens strafrechtdeskundigen dus nóg niet.

‘Laat ik even vooropstellen dat de grondwet ook onwrikbaar is voor de lokale democratie hier. Kijkt u maar even naar buiten’, doceert burgemeester Dirk van der Borg, nadat we elkaar extra beleefd de hand hebben geschud.

Buiten hangt een regenboogvlag in de vlaggenmast. Precies voor het raam waar we zitten. Ze hebben hem nog nét niet gestreken.

‘Daar hebben we met elkaar over gesproken. En dat getuigt van respect. Iedereen telt mee, ook hier in de gemeente Molenlanden.’

Fijn! ‘Vloekt ú weleens?’

‘Leuke binnenkomer’, zegt de burgemeester. ‘Nee.’

Echt nóóit?

‘Ik ben niet zo’n type dat snel boos wordt.’

Burgemeester Dirk van der Borg: ‘Een moreel appèl.’

De gemeente Molenlanden is nog geen jaar oud en ontstaan uit een fusie van de gemeenten Molenwaard en Giessenlanden. In totaal wonen er iets minder dan 44 duizend inwoners. Ingeborg had gezegd dat we ‘níét in het gemeentehuis’ zouden afspreken, ‘want dat hebben we niet’. Op het genoemde adres staat niettemin een gebouw dat verdacht veel lijkt op een gemeentehuis. Maar iemand heeft out-of-the-box bedacht dat de oude gemeentehuizen voortaan ‘onze twee werklocaties’ heten.

Intussen moeten ook allerlei verordeningen van de fusiegemeenten worden geharmoniseerd, zegt de burgemeester, zoals de Algemene Plaatselijke Verordening. ‘En hoe werkt dat dan in lokale democratie: het college van B&W maakt een voorstel. En in dat voorstel was geen vloekverbod opgenomen. En dat wordt vervolgens besproken in de raad en daar ontstond discussie over.’

Ofwel: de samenwerkende SGP-ChristenUnie en het CDA dienden een amendement in voor een verbod op vloeken en ‘in het openbaar ruwe of onzedelijke taal (…) gebruiken en medemensen en hulpverleners allerlei ziekte toe te wensen’. En dat haalde het. Deze burgemeester Dirk van der Borg zei daarop tegen de lokale pers: ‘Een moreel appèl. Het geeft aan wat we voor gemeente willen zijn.’ Dat klonk toch wel vóór. En gebeurt het hier dan zó vaak dat hulpverleners worden uitgescholden?

‘Ik zeg niet dat het veel gebeurt: ook hier gebeurt dat.’

Regenboogvlag voor het raam.

Het moet dan wel erg zijn geweest zeg, zeg ik, tjee: als u er een compleet, ongrondwettelijk verbod op ruwe taal voor in de APV moet opnemen.

Dus om welke incidenten rond hulpverleners ging het precies?

‘Die zijn er niet geweest. Respect is hier het belangrijkste woord.’

Maar zonder incidenten ís er toch al respect?

‘Ja. Ik weet niet of u de discussie op die manier moet gaan voeren.’

En hoe gaat de burgemeester zijn vloekverbod handhaven?

‘En het ligt niet voor de hand dat wij hier een actief handhavingsbeleid op gaan voeren.’

Dat kan ook niet, hè?

‘Het ligt niet in de rede.’

Ach ja. Het is net het verplicht leren van het Wilhelmus. Of het boerkaverbod. En het is een trend die nog heel groot kan worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden