Opinie

Het Kinderpardon blijkt een wassen neus

Martine Goeman van kinderrechtenorganisatie Defence for Children pleit voor een wet en verblijfsrecht voor alle gewortelde kinderen.

Kinderen tijdens een manifestatie van Defence for Children voor een 'eerlijk kinderpardon' Foto Freek van den Bergh

Het is inmiddels 40 maanden geleden dat de kinderpardonregeling van kracht werd. Veel mensen denken dat er met de komst van het Kinderpardon een blijvende oplossing is gekomen voor kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland zijn zonder verblijfsvergunning. Dat is helaas niet waar. Meer dan 92% van de kinderen wordt afgewezen. Per jaar komen er honderden kinderen bij aan wie een verblijfsvergunning op grond van het Kinderpardon wordt geweigerd. Het Kinderpardon blijkt na drie jaar dus een wassen neus. Iedereen denkt dat het goed geregeld is, maar als maar zo'n miniem percentage wordt toegewezen, stelt dat niet veel voor.

Pardon?

In totaal hebben 1.360 mensen een aanvraag ingediend voor de definitieve kinderpardonregeling, waarvan er 100 zijn ingewilligd (bron: Rapportage Vreemdelingenketen Rijksoverheid). Gezinsleden die deel uitmaken van het gezin van de hoofdaanvrager komen ook in aanmerking voor een verblijfsvergunning. Bij de 100 ingewilligde aanvragen gaat het dus om ouders, broers en zussen bij elkaar opgeteld. Op basis van de definitieve kinderpardonregeling hebben naar schatting een schamele 50 kinderen een verblijfsvergunning gekregen in de afgelopen drie jaar.

Naast dat kinderen vijf jaar of langer in Nederland moeten zijn om in aanmerking te komen voor het Kinderpardon, zijn er heel veel onduidelijke regels die in de praktijk zeer onrechtvaardig uitpakken. Het merendeel van de kinderen wordt afgewezen omdat het gezin onvoldoende gedaan zou hebben aan vertrek, het zogenaamde 'meewerkcriterium'.

Het meewerkcriterium wordt zo uitgelegd dat bijna niemand meer voldoet aan deze eis. Het blijkt in de praktijk bijna onmogelijk om voor een verblijfsvergunning op grond van de definitieve regeling van het Kinderpardon in aanmerking te komen. Dat blijkt wel uit de voorbeelden die bekend zijn bij de Kinderrechtenhelpdesk van Defence for Children. Iedere dag krijgen we daar nieuwe meldingen van. Zo kan een kind zes jaar in de eerste asielprocedure verwikkeld zijn, maar had toch tegelijkertijd aan terugkeer moeten werken. Ook als de ouders van een kind een noodpaspoort bij de ambassade van het land van herkomst aanvragen (en dus meewerken aan vertrek) en tegelijkertijd nog in afwachting zijn van een procedure, komt het kind niet in aanmerking voor het Kinderpardon. Het gezin had -in plaats van te wachten op de uitspraak- moeten vertrekken.

Het meewerkcriterium wordt in de praktijk een 'vertrekcriterium'. Niet vertrokken zijn wordt gelijkgesteld aan niet meewerken. Het is onacceptabel. Kinderen dreigen ondanks hun lange verblijf en worteling in Nederland te worden uitgezet naar een land waar zij inmiddels vreemdeling zijn. Of ze worden uitgezet naar een land waar ze nog nooit geweest zijn, omdat ze hier zijn geboren.

De verantwoordelijkheid van de overheid om tijdig tot een oplossing te komen, wordt bij de beoordeling van de aanvragen niet meegewogen. Het belang van het kind is hiermee totaal uit het oog verloren.

Martine Goeman Foto Hans Moolenaar

Schade aan ontwikkeling

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat kinderen na vijf jaar verblijf in Nederland niet meer zonder schade aan hun ontwikkeling uitgezet kunnen worden. Er zou daarom een stok achter de deur moeten komen in het huidige beleid. Wanneer een kind na vijf jaar niet heeft kunnen terugkeren of is uitgezet, moet het kind recht hebben op verblijf en een toekomst in Nederland. De onzekerheid en angst hebben dan lang genoeg geduurd. De politiek moet nog voor het zomerreces met een oplossing komen. De kinderen hebben lang genoeg in onzekerheid gezeten. Zoals het meisje Lili van 10 jaar het verwoord: "Ik was nog maar een baby toen ik hier kwam. Ze zeggen dat ik terug moet. Maar ik weet niet wat ik daar moet. Ik ben elke dag bang." Zorg voor een wet en verblijfsrecht voor Lili en de andere gewortelde kinderen in Nederland.

Martine Goeman is jurist kinderrechten en migratie bij Defence for Children

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.