commentaarRaoul du Pré

Het kabinet als grootaandeelhouder in de luchtvaart: dat gaat schuren als alles blijft draaien om expansie

Een KLM vlucht stijgt op. Toulouse, Frankrijk.Beeld REUTERS

Vanuit economisch-nationalistische overwegingen neemt het kabinet in de strijd om KLM zijn toevlucht tot de al uitgestorven gewaande industriepolitiek. Sinds de debacles met de RSV-scheepswerf en vliegtuigbouwer Fokker hebben we dat niet meer op deze schaal meegemaakt. Steun aan specifieke bedrijven werd op het Binnenhof decennialang niet als een serieuze optie beschouwd.

De ingreep getuigt ook van voortschrijdend inzicht. De afgelopen jaren waarschuwden bedrijfsanalisten dat opeenvolgende kabinetten langzaam maar zeker de greep op Air France-KLM aan het verliezen waren. De afspraken die bij de overname van KLM in 2004 werden gemaakt, raakten verwaterd. Dat geldt bijvoorbeeld voor de overeenstemming over de gelijkwaardige groei van Schiphol en Charles de Gaulle. Ook toen er tot ongenoegen van het kabinet enkele jaren geleden plots met grote sommen kasgeld werd geschoven van Nederland naar Frankrijk, werd dat gezien als een teken dat de belangen van de Franse staat binnen de moedermaatschappij een stuk beter waren geborgd dan die van Nederland.

Die scheve verhouding wordt nu rechtgezet, met het ‘vestigingsklimaat’ als belangrijkste argument. Ook dat is vanuit economisch oogpunt logisch: tienduizenden ­banen op en rond Schiphol hangen in hoge mate af van de vraag of de luchthaven zijn positie als knooppunt in het internationale luchtverkeer weet te handhaven.

Dat alles neemt niet weg dat deze stap ook wezenlijke vragen oproept. Het kabinet begint het voorjaar, waarin het eindelijk klimaatbeleid belooft te maken, met de deelname in een luchtvaartmaatschappij. Terwijl het milieu en de directe omgeving van Schiphol schreeuwen om een ­debat over de grenzen van de groei, toont het kabinet zich vooral gemotiveerd door het veiligstellen van de expansiemogelijkheden.

Dat vergt van het kabinet, als straks de euforie over de ­eigen daadkracht is gezakt, nog wat bezinning. Indien het zijn nieuwe rol als grootaandeelhouder werkelijk wil ­inzetten ten behoeve van het maatschappelijk belang, zal het er vanaf nu op moeten letten dat bij KLM en op Schiphol aandacht komt voor meer dan groei alleen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden