COLUMNArnon Grunberg

Het kaartje ontroerde me, vooral omdat het onverwacht kwam

De postbode had mij een kaartje gestuurd. Ik had nog nooit een kaartje van de postbode ontvangen, ja in New York met Kerst; elke keer als ik dat kaartje vond, vroeg ik me af of ik hem met Kerst iets in de hand moest drukken of dat dat beledigend was. Geld staat tussen mensen in maar ook cementeert het de relaties, voegwerk tussen de tegels.

De postbode in Amsterdam bedankte mij en schreef dat schrijvers woorden vinden voor wat velen voelen. Het kaartje ontroerde me, vooral omdat het onverwacht kwam; van postbodes verwacht ik geen liefde.

Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ik voornamelijk heb geprobeerd woorden te vinden voor wat mensen hopen níét te voelen, wat ze menen niet te voelen. Schrijven is de wond die onzichtbaar dient te blijven openen om het pus eruit te laten komen. Soms moet je een beetje drukken. De beste wonden etteren door, de schrijver beschrijft het etteren, dat doorgaans schoonheid bevat.

Denkend aan de postbode reisde ik naar Hilversum, waar ik met de voormalige Theoloog des Vaderlands – waar blijft de Postbode des Vaderlands? –, Stefan Paas, en David Boogerd voor een podcast van de EO over secularisering ging praten.

Het gebouw van de EO ademde de sfeer van een kostschool van honderd jaar geleden. Aangenaam, architectuur is naast het andere een poging uit het heden te ontsnappen, naar het verleden of de toekomst.

Ik betoogde wederom dat secularisering vooral schijn was; allerlei ideologieën en theorieën hadden religieuze kenmerken, ook al kwamen God en de Messias er niet in voor. Wie bijvoorbeeld met anti-vaccineerders praat, stuit op onbewijsbare dogma’s, die met onverholen agressie worden verdedigd. Er zijn nog geen kerken waar dergelijke gelovigen samenkomen, wel virtuele gemeenschappen, waar men het eigen gelijk bevestigd ziet.

Overigens verraadt agressie vrijwel altijd onzekerheid over het eigen standpunt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden